Napisz lub zadzwoń:

Kontakt

Arkadia Firma Archeologiczna

NIP: 948-231-01-80

[email protected]

tel. 662-152-589

Rzeszów

ul. Sympatyczna 18, 35-314 Rzeszów

Radom

ul. Trojańska 3A, 26-600 Radom

Ruda Śląska

ul. Solidarności 24b, 41-706 Ruda Śląska

Jasło

ul. Wiśniowa 7, 38-200 Jasło

Bądź na bieżąco i polub nasz profil na Facebook.

Znajdziesz tam najświeższe informacje na temat naszych realizacji, zdjęcia, jak również ciekawostki ze świata archeologii.

Kim jest Archeolog?

Kim jest archeolog?

 Archeolog jest osobą, która posiada odpowiednie kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami. Specjalizuje się w dziedzinie archeologii, zajmuje się badaniem minionych kultur oraz cywilizacji, a także ich relacjami z otaczającym je środowiskiem. Archeolog po uzyskaniu tytułu magistra i odbyciu 12-miesięcznych praktyk zawodowych może prowadzić nadzory archeologiczne i badania archeologiczne (z uwagi na fakt, że w Polsce archeolog jest jednym z zawodów regulowanych). Zadaniem archeologa jest odnalezienie, dokumentacja i analiza źródeł archeologicznych (np. elementów architektonicznych, rękodzieł, pozostałości biologicznych, szczątek ludzkich), poprzez stosowanie różnorakich metod badań, m.in. geochemicznych czy geofizycznych.
Posiadany tytuł archeologa pozwala również na podejmowanie pracy na stanowiskach eksperckich, np. jako rzeczoznawca ministra kultury ds. archeologii.

Archeolog w praktyce

W praktyce archeolog posiadający uprawnienia zawodowe jest osobą, która prowadzi nadzory i badania archeologiczne na terenach inwestycji, które obejmują prace ziemne (np. budowa domu, sklepu, wykonywanie przyłączy kanalizacji itp.) na terenie objętym ochroną archeologiczną. Archeolog musi być obecny podczas tych prac (np. kopania fundamentów) i nadzorować ten proces. Jeżeli w trakcie prac ziemnych zostaną odkryte obiekty archeologiczne, to archeolog jest zobowiązany wstrzymać prace, a następnie zabezpieczyć oraz zadokumentować. W praktyce w większości przypadków archeolodzy dokumentują obiekty bez wstrzymywania inwestycji. Wstrzymanie prac ziemnych może nastąpić w przypadku wykrycia ważnych znalezisk, np. zabytkowego cmentarza.

Na zdjęciu widoczna jest młoda kobieta archeolog podczas wykonywania nadzoru archeologicznego na terenie inwestycji drogowej - obwodnicy Sanoka

Narzędzia pracy archeologa

Narzędziami niezbędnymi w pracy archeologa są:

  • wysokiej klasy aparat fotograficzny, (tzw. lustrzanka),
  • łata,
  • szpachelka,
  • gracka,
  • łopata,
  • niwelator,
  • teodolit,
  • strzałka
Profesjonalna lustrznka - niezbędne narzędzie pracy każdego archeologa

Gminne Ewidencje Zabytków i Programy Opieki nad Zabytkami

Archeolodzy są również uprawnieni do wykonywania Gminnych Ewidencji Zabytków oraz do tworzenia Programów Opieki nad Zabytkami. Nie każdy archeolog posiada jednak wymagane umiejętności i wiedzę, jak również środki, gdyż często są to czynności bardzo wymagające pod względem merytorycznym, jak również pracochłonne. Szczególnie w przypadkach, gdy w grę wchodzą większe, zabytkowe miasta.

Archeologia, a biznes

W przypadku, gdy archeolog prowadzi własną działalność gospodarczą, oprócz wiedzy tematycznej związanej z archeologią, musi posiadać również wiedzę związaną z prowadzeniem firmy, z przygotowywaniem ofert, braniem udziału w przetargach oraz walką o klienta. Rynek inwestycji w Polsce jest bardzo dynamiczny i bogaty, niemniej jednak firm archeologicznych również jest bardzo wiele. W związku z tym często głównym argumentem w tej walce jest cena, co nierzadko negatywnie odbija się na jakości usługi.

Arkadia Firma Archeologiczna posiada niezbędną wiedzę, doświadczenie (poświadczone referencjami), jak również środki na prowadzenie nadzorów i badań archeologicznychgminnych ewidencji zabytków, jak również programów opieki nad zabytkami.

Działamy w RzeszowieWarszawieKrakowieKatowicachCzęstochowieOpoluKielcachŁodziRadomiu i wielu innych miastach. Więcej informacji o zakresie oraz zasięgu naszej działalności znajduje się tutaj.

Leżajsk

Leżajsk – to jedno z najstarszych miast Polski południowo-wschodniej, które może poszczycić się ponad 600 letnią historią swojego istnienia. Położone jest u podnóża wschodniej krawędzi Płaskowyżu Kolbuszowskiego, tuż nad doliną Sanu, który płynie w odległości 3,5 km od centrum miasta. Zajmuje obszar ponad 20 km, od zachodu granicząc z wielkim sosnowym borem, stanowiącym resztki dawnej Puszczy Sandomierskiej, od wschodu opiera się o lewy brzeg Sanu, od południa otoczony jest na małym odcinku korytem rzeki Błotni zmierzającej do Sanu, od północy zaś wkracza na piaszczysto-gliniastą dolinę Sanu, gdzie według dokumentów (w rejonie dzisiejszej wsi Stare Miasto) znajdowało się centrum Leżajskiego grodu. Leżajsk, zwany pierwotnie “Leżeńskiem” (nazwa prawdopodobnie pochodzi od słowa “leże” – stary termin wojskowy oznaczający miejsce postoju, obozowisko) jako osada istniał już prawdopodobnie w XIII wieku. Początki tej osady giną w mrokach dziejów. Pierwsze historyczne wzmianki o Leżajsku – “Lanżyasko” – spotkać można w wierszu Jana Kochanowskiego pt. “Dryas Zamchana”. W opisie miejscowości “Lanżyasko” poeta sięga początków XIII wieku, a mianowicie roku 1228. Pierwsza historyczna i udokumentowana wiadomość o Leżajsku pochodzi jednakże dopiero z połowy XIV wieku. Jest to przywilej króla Kazimierza Wielkiego dla Jana Pakosławica: “Dnia 19 stycznia 1354 roku król Kazimierz Wielki nadał Janowi Pakosławicowi, dziedzicowi Stożysk, Rzeszów ze znacznym obszarem ziemi i wieś Lanżaysko na granicy Ziemi Jarosławskiej leżące”. Średniowieczne dzieje miasta Leżajska zamykają się w latach 1397-1524. Pierwszą datę wyznacza wydanie przez Władysława Jagiełłę przywileju lokacyjnego. Datą kończącą średniowieczny okres dziejów miasta jest rok 1524 – wydanie przez Zygmunta Starego drugiego przywileju lokacyjnego, na mocy, którego przeniesiono miasto na inny, bardziej obronny teren. Prawa miejskie uzyskała wieś Królewska Leżeńsko w roku 1397 na podstawie dokumentu wydanego w Radomiu przez króla Władysława Jagiełłę na prośbę wójta Jana Wałacha. Pragnąc pożytki nasze i Państwa naszego przez osadzanie wsi i miast pomnażać (…) przez karczowanie lasów i zarośli do urodzajnego przywieść stanu, postanowiliśmy wieś naszą Leżeńsko przeistoczyć na miasto z nadaniem mu nazwy “Królowo myesto…”. Nazwa Królowo myesto, mająca charakter oficjalny nie utrzymała się, mimo, że w dokumentach tak właśnie miasto nazywano. Dawna tradycja okazała się mocniejsza i miasto przejęło nazwę wsi, na terenie której powstało. Król powierzył wójtostwo Leżajska, za sto grzywien praskich (licząc za grzywnę 48 groszy polskich) Stanisławowi Jasieńskiemu, mieszczaninowi z niedalekiego Przeworska. Na zagospodarowanie przeznaczył miastu milę lasu po obu stronach Sanu. Ponadto 130 łanów ziemi, z czego 8 miało przypaść Kościołowi. W roku 1435 Leżajska Królewszczyznę przeorganizowano w Starostwo leżajskie, znakomicie się rozwijające na obfitujących w drzewo, zwierzynę i żyzne grunty nadsańskich ziemi. Był to najlepszy okres dla rozwoju ekonomicznego miasta. Przez Leżajsk wiodła droga handlowa z południowego wschodu na północ wzdłuż Sanu. Bogactwo miasta przyciągnęło Tatarów, toteż w latach 1498, 1500, 1509, 1519, 1524 doszczętnie złupili i zniszczyli miasto. Coś trzeba było zmienić, aby zapewnić miastu dalsze życie i rozwój. Los Leżajska odmienił król Zygmunt I Stary. W 1524 roku osobiście przybył do Leżajska i specjalnym dokumentem, wydanym we Lwowie, przeniósł gród znad Sanu na miejsce bardziej obronne (miejsce obecne), zaś dawny Leżajsk przybrał nazwę Stare Miasto i zszedł do rzędu wsi. Równocześnie król nadał miastu nową nazwę Leżajsk Zygmuntowski. Przywilej lokacyjny wydany przez Zygmunta Starego w 1524 roku otwierał nowy rozdział w dziejach miasta Leżajska. Przeniesienie miasta na nowe miejsce i przywileje zagwarantowane jego mieszkańcom wpłynęły na szybki jego rozwój. Leżajsk staje się w tym okresie znacznym ośrodkiem życia gospodarczego. Rozwija się rzemiosło (istniało 51 cechów) i handel zbożem, futrami, dywanami suknem. Leżajsk w latach 1553-1557 by starostwem królowej Bony, której działalność gospodarcza okazała się bardzo korzystna dla miasta. W latach 1607-1610 miasto stało się widownią krwawych zamieszek i swawoli magnatów – Łukasza Opalińskiego i Stanisława Stadnickiego. Pierwszy z nich był starostą leżajskim, późniejszym marszałkiem wielkim koronnym, drugi – panem na Łańcucie, zwanym powszechnie “diabłem łańcuckim”, znanym awanturnikiem. Stadnicki organizował zbrojne wyprawy na dobra Opalińskiego. Miasto drogo zapłaciło za porachunki magnatów. W ciągu 3 lat wojny domowej zostało dwukrotnie złupione i spalone. Opaliński po pokonaniu Stadnickiego ufundował w Leżajsku Klasztor Bernardynów, ozdobę Leżajska. Niedługo po zakończeniu magnackiej wojny, bo w 1623 roku na miasto znów najeżdżają Tatarzy, paląc go i plądrując, a ludność uprowadzając w jasyr. Wiatach 1655-1656 Leżajsk znajduje się w ogniu wojny szwedzkiej. Przez miasto dwukrotnie przeciągają wojska króla szwedzkiego Karola Gustawa, łupiąc starostwo leżajskie. Potem przez następne 50 lat Leżajsk był niszczony przez wojska węgierskie Jerzego Rakoczego, drugi najazd Szwedów za Karola XII i Konfederację Tamogrodzką. W wyniku I rozbioru Polski w 1772 roku miasto Leżajsk zostaje włączone do monarchii austriackiej. Zaborcy likwidują starostwo leżajskie. Ostatnim starostą w Leżajsku był Józef Potocki. Przez ponad 40 lat dobra leżajskie administrowane były przez urzędników austriackich i dopiero w wyniku licytacji w 1819 roku sprzedane zostały hrabiem Wojciechowi Mierowi. Od niego zaś nabył je w latach 1830-1831 Alfred Potocki, pierwszy ordynat w Łańcucie. Leżajsk stał się odtąd prowincjonalnym ośrodkiem miejskim, położonym na pograniczu zaborów austriackiego i rosyjskiego, bez większego znaczenia gospodarczego i bez jakichkolwiek perspektyw rozwojowych. Kilkakrotnie niszczyły go pożary. Jeden z nich w 1811 roku strawił całe centrum miasta, w którym ocalało tylko kilka murowanych budynków. Gospodarczą stagnację Leżajska przerywają wydarzenia polityczne W 1809 roku zajęły miasto wojska Księstwa Warszawskiego dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego. Wkrótce jednak wycofały się i do miasta ponownie wkroczyli Austriacy. Głośnym echem odbiło się w Leżajsku powstanie styczniowe w 1863 roku. Mieszczanie leżajscy licznie zasilali szeregi powstańców i kilkudziesięciu z nich zginęło w walkach z wojskami carskimi. Pierwsza wojna światowa (1914-1918) dała się miastu poważnie we znaki. Rekwizycje i przemarsze wojsk austriackich, rosyjskich i niemieckich, rabunki i pożary, walki nad Sanem doprowadziły do poważnych zniszczeń i śmierci wielu ludzi. Po I wojnie światowej Leżajsk i okolice weszły w obręb powiatu łańcuckiego i województwa lwowskiego. Był to trudny okres dla mieszkańców Leżajska, ponieważ panowała inflacja pieniężna, niedostatek pracy, powszechna nędza. Pewna stabilizacja gospodarcza rozpoczęła się dopiero od 1925 roku po zwalczeniu inflacji. Leżajsk pozostał nadal niewielkim zacofanym ośrodkiem miejskim, którego mieszkańcy trudnili się głównie handlem, rękodzielnictwem i rzemiosłem. Przez okres międzywojenny pomyślnie rozwijało się życie kulturalne miasta. Prężnie działało Gimnazjum i Liceum, powołane jeszcze w 1912 roku oraz dwie szkoły powszechne. Działało też kilka bibliotek publicznych. Największymi inwestycjami z tych lat był tartak i okazały gmach sądu powiatowego. W 1939 roku miasto zamieszkiwało 4038 Polaków, ok. 2000 Żydów i ok. 500 Ukraińców. Bezpośrednie skutki II wojny światowej i hitlerowskiego najazdu na nasz kraj Leżajsk odczuł w dniu 4 września 1939 roku. Na miasto wówczas dokonało nalotu 11 niemieckich samolotów. Odtąd naloty trwały bez przerwy, szerząc panikę i zniszczenie. 10 września 1939 roku zmotoryzowane oddziały niemieckie wkroczyły do Leżajska i dzień ten stal się początkiem trwającej niemalże 5 lat okupacji hitlerowskiej, jednego z najtragiczniejszych okresów w jego dziejach. Łapanki, aresztowania, rewizje i rozstrzeliwania stały się od pierwszych dni hitlerowskich rządów rzeczą codzienną w życiu mieszkańców miasta. Jako pierwsi doświadczyli skutków okupacyjnych leżajscy Żydzi. Zostali skoncentrowani w gettach, skąd wywieziono ich do obozów zagłady oraz na miejsca masowej eksterminacji. Płytami nagrobkowymi z cmentarza żydowskiego Niemcy wybrukowali leżajski rynek.Niemniej okrutny los spotkał polską ludność Leżajska. Zmuszano ją do poniżających prac, wysyłano na niewolnicze roboty w głąb Rzeszy. 28 maja 1943 roku Niemcy aresztowali ok. 300 mieszkańców, z których część zwolniono, niektórych zesłano do obozów, zaś 43 rozstrzelano. Ogółem w okresie okupacji zginęło ok. 3,5 tysiąca mieszkańców Leżajska, a więc więcej niż połowa ogólnej liczby jego mieszkańców z 1939 roku. Odpowiedzią na terror hitlerowców był udział ludzi z Leżajska w akcjach Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Gwardii Ludowej. Wydawano prasę konspiracyjną. Walka z okupantem była różnorodna. Z bronią w ręku i granatem w kieszeni atakowano posterunki niemieckie, odbijano więźniów i kontyngenty, niszczono tory i mosty, likwidowano zdrajców i najbardziej zwyrodniałych Niemców. Istniał jeszcze inny, cichy front walki o zachowanie godności, o ochronę tego, co najcenniejsze – umysłów młodzieży przed degeneracją, wynarodowieniem i ciemnotą. Ważną rolę w tym cichym froncie walki odegrali nauczyciele, którzy na terenie Leżajska i okolicach zorganizowali i prowadzili tajne nauczanie dzieci i młodzieży. 24 lipca 1944 roku Leżajsk został wyzwolony przez wojska radzieckie. Znaczyło to zakończenie okresu okupacji hitlerowskiej. Będąc przez wiele lat typowym, niewielkim miasteczkiem, najbardziej zacofanej gospodarczo i społecznie części naszego kraju, Leżajsk miał w latach powojennych niełatwy start do nowego życia. Zniszczenia wojenne, straty w ludziach, a także brak większego przemysłu, wszystko to hamowało jego rozwój. Dopiero na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych Leżajsk zaczął się podnosić z upadku i zacofania. W 1947 roku zaczęła działać w mieście Miejska Biblioteka Publiczna, w 1951 roku otrzymał radiowęzeł, a w 1954 roku zelektryfikowano miasto. Większy rozmach w rozwoju miasta nastąpił dopiero po utworzeniu w 1956 roku powiatu leżajskiego. Istniał on do 31. V. 1975 roku. W tym czasie nastąpił wzrost industrializacji Leżajska. Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych wzniesiono i oddano do użytku Zakłady Silikatowe, Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego “Hortex”, Fabrykę Maszyn, Zakłady Instal, Browar. Obok tych zakładów powstało szereg mniejszych. Od 1966 roku wzmożone budowę bloków mieszkalnych i domów jednorodzinnych na kilku osiedlach. Konieczne to było w związku ze wzrostem zatrudnienia w zakładach pracy, jak też idącym w ślad za tym zwiększaniem się liczby ludności miasta. Ludność z miasta z cyfry 4500 w 1944 roku podnosiła się systematycznie i przy końcu 1997 roku osiągnęła 16 tysięcy.Po likwidacji powiatu leżajskiego powołano Rejon Leżajsk, który powiększono w sierpniu 1990 roku. Jego ośrodkiem zostało miasto Leżajsk. Obszarem przewyższa on dwukrotnie powiat leżajski z lat 1956 – 1975. Wizerunek Leżajska jest typowy dla wielu miast polskich obecnej doby. Kolorowe szyldy nęcące różnorodnością towarów, witryny sklepowe, banki. Nad tą współczesną fasadą górują w Leżajsku zabytki, będące świadectwem przeszłości, znamion wytrwałości pokoleń mieszkańców, która sprawiła, że miasto odradzało się po każdej klęsce, powstawało na nowo, niczym “Feniks z popiołów”.

Tekst pochodzi ze strony: www.sp1.lezajsk.pl/page.php?19

Kielce

Kielce

Dokładna data powstania Kielc jest trudna do określenia. Badania archeologiczne wskazują, że początek miastu dała istniejąca tu dużo wcześniej mała osada, która rozwinęła się jako miejsce wymiany towarowej. Myśliwi i bartnicy zamieszkujący puszczę świętokrzyską wymieniali owoce swojej pracy na ziarno i inne towary. Także pradawnych czasów sięgają tradycje przemysłowe Kielc. Były jeszcze trudno dostępną puszczańską osadą w lasach Pogórza Świętokrzyskiego, kiedy już wytapiano tu rudę.
W X wieku wzniesiony został kościół pod wezwaniem św. Wojciecha. Na przełomie X i XI wieku, z nadania książęcego, właścicielami osady wraz ze znacznymi obszarami Gór Świętokrzyskich stali się biskupi krakowscy, którzy na wzgórzu, Pałac Biskupów Krakowskich zwanym obecnie zamkowym, wybudowali kolegiatę pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Polski historyk, Jan Długosz zanotował “Krakowski biskup Gedeon, chcąc cześć Boga prawego w diecezji swojej rozszerzyć, w rozległych podówczas i od ludzi niezamieszkałych lasach zbudował miasto Kielce, a w niem kościół z ciosowego kamienia wytworny i ozdobny wystawił”. Dzieło zostało ukończone w 1171 r. i to jest pierwsza pewna data z historii Kielc. Biskup Wincenty Kadłubek przeniósł tu parafię z kościoła św. Wojciecha, a następnie dokumentem z 1213 r. zabrał prebendę kanoniczą z Kij i ustanowił ją in Kyelciam. Z kolegiatą związanych było 4 prałatów i 6 kanoników uposażonych prebendami w postaci okolicznych wsi. Życie gospodarcze Kielc znacznie się ożywiło, odbywały się tu targi, odpusty i jarmarki. W 1229 r. przy kolegiacie powstała szkółka parafialna, wśród wychowanków której znalazł się znany dziejopisarz – Wincenty z Kielc. Wspaniały rozwój zahamowały w połowie XIII wieku najazdy tatarskie oraz walki o tron między Konradem Mazowieckim i Bolesławem Wstydliwym. Zniszczenia i grabieże nie doprowadziły jednak do upadku osady, która szybko powróciła do stanu poprzedniego, wzbogacając się o obwarowania wokół kościoła na wzgórzu zamkowym.
Nie zachował się żaden przywilej ani dokument lokacyjny dla Kielc. Jego rolę spełniał przywilej Leszka Białego z 1227 r., zezwalający na zakładanie osad na prawie niemieckim. W 1295 r. król czeski Wacław II wydał zgodę biskupowi Muskacie na otoczenie murami i fosami “miejsc targowych”: Sławkowa, Iłży, Tarczka oraz Kielc. Dokument ten potwierdza znaczenie Kielc jako ośrodka rynku lokalnego, a ponieważ pozostałe ośrodki były już wtedy miastami na prawie niemieckim, przypuszcza się, że i Kielce były już w końcu XIII wieku miastem. Istotną częścią przywileju lokacyjnego było wyodrębnienie miasta z zasięgu działania prawa ziemskiego i przeniesienie go na prawo niemieckie. Biskup Bodzanta, reorganizujący administrację dóbr krakowskich władców przeniósł Kielce na magdeburskie prawo miejskie w połowie XIV wieku. Po raz pierwszy mianem civitas (miasto) Kielce zostały określone w 1359 r. Na przełomie XIV i XV wieku mieszkało tu około 300 osób, zajmujących się głównie rolnictwem.
Przełom wieków XV i XVI był bardzo pomyślny dla miasta. Kardynał Fryderyk Jagiellończyk w roku 1496 nadał Kielcom herb (link do herbu na stronach UM): na czerwonym tle złota korona a pod nią tego samego koloru litery CK, będące skrótem od łacińskiego “Civitas Kielcensis”- (obywatelstwo kieleckie). Prawo istnienia otrzymał wówczas pierwszy w mieście cech szewców, którego założenie datowane jest na rok 1502. Przywilejem królewskim zostały potwierdzone prawa do dwóch jarmarków, wybudowano drogę z Kielc do Bodzentyna, powstały kolejne cechy: ślusarzy, bednarzy i krawców. Ostatecznie wyodrębniło się centrum miasta w postaci Rynku i odchodzących od niego ulic: dzisiejszej Bodzentyńskiej i Piotrkowskiej. W połowie XVI wieku wzniesiono na Rynku jednopiętrowy budynek ratusza, a na wzniesieniu na wschód od miasta kościółek św. Leonarda.
Rozwój górnictwa żelaza i metali kolorowych w okalających Kielce miejscowościach przyczynił się w XVI i XVII wieku do rozwoju miasta oraz napływu specjalistów z Polski i zagranicy, głównie Włochów, Węgrów, Słowaków, Niemców. Przez kilkadziesiąt lat w Kielcach mieścił się Urząd Górniczy. Około roku 1500 województwo sandomierskie (protoplasta kolejno województwa kieleckiego i świętokrzyskiego) było jednym z najbardziej znaczących okręgów przemysłowych w Polsce. Funkcjonowały tu 73 kuźnice (aż 14 w Wąchocku). W tym czasie w woj. krakowskim świadczyło usługi 38 kuźnic, w sieradzkim – 27, w mazowieckim -16, a w poznańskim i kaliskim zaledwie po 9. W Kielcach powstawały huty metali i szkła oraz manufaktury wytwarzające zbroje. Rozwój przemysłu przetwórczego miedzi po roku 1790 tak znacznie podniósł rangę Kielc, że przeniesiono tu miejsce obrad sejmików szlacheckich ziemi sandomierskiej. Miasto rozwijało się bardzo szybko. W 1645 roku w Kielcach mieszkało około 1250 osób. Grodem w imieniu biskupa zarządzał dziedziczny wójt, funkcjonowała czteroosobowa rada miejska wybierana co roku przez mieszkańców.
Na pierwszą połowę XVII wieku przypadła znaczna rozbudowa miasta. W latach 1637-42 z fundacji bpa Jakuba Zadzika w miejscu starego drewnianego dworu wybudowano pałac według projektu włoskiego architekta J. Trevano (obecnie w Pałacu Biskupów Krakowskich mieści się Muzeum Narodowe), następnie w Kielcach powstał kościół św. Trójcy i funkcjonujący przy nim szpital, a na wzgórzu Karczówka wzniesiono kościół z klasztorem bernardyńskim. Kolegiatę poszerzono o nawy boczne i chór, zaś na przykościelnym cmentarzu wzniesiono murowaną dzwonnicę. Dzięki pałacowi, szkole oraz organom ufundowanym w kolegiacie rozwijało się życie kulturalne miasta. W roku 1661 ze swym dworem przebywał w Kielcach król Jan Kazimierz.
Wraz z najazdem szwedzkim zahamowany został okres prosperity, wojska szwedzkie a następnie wojny domowe w Polsce, znacznie wstrzymały rozwój miasta. Kielce ucierpiały nie tylko na skutek działań wojennych, grabieży ale także zarazy. Zamarł handel, nie pracowała większość kopalni i hut. Wiele dla ratowania oraz ożywienia działalności gospodarczej w swoich włościach uczynili właściciele miasta, biskupi krakowscy.
Wiek XVIII upłynął pod znakiem powrotu do dawnej świetności. Zniszczenia wojenne szybko zostały usunięte, a Kielce wzbogaciły się o seminarium duchowne, szkołę średnią (w 1735 r. przyjęta została pod patronat Akademii Krakowskiej) i teatr szkolny. W latach 80-tych XVIII stulecia rozpoczęła pracę kopalnia wapienia na Kadzielni oraz dwie cegielnie. Budowano nowe domy, powstawały nowe ulice, a liczba mieszkańców Kielc dochodziła do około 2 tysięcy. Wydarzeniem, które wpłynęło na dalszy rozwój miasta było uchwalenie przez Sejm Czteroletni ustawy, na mocy której dobra biskupie, w tym również miasto, zostały przejęte przez administrację królewską. Dało to między innymi przywilej wybierania deputowanych do sejmu.
Nowe zniszczenia przyniosła wojna polsko-rosyjska, a potem powstanie kościuszkowskie. W 1794 r. w Kielcach przebywał od 7 do 9 czerwca naczelnik Tadeusz Kościuszko, który kwaterował tu ze swoimi oddziałami po bitwie pod Szczekocinami. Wojciech Bartos Głowacki, ciężko ranny właśnie w tej potyczce, przewieziony do Kielc zmarł w tutejszym szpitalu i najprawdopodobniej został pochowany na cmentarzu kolegiaty.
III rozbiór Polski zabrał niepodległość Kielcom, które weszły w skład tak zwanej Galicji Zachodniej (zabór austriacki). Miasto awansowało do rangi stolicy cyrkułu ze starostą na czele. W czerwcu 1800 r. groźny pożar strawił niemal wszystkie domy mieszkalne w centrum, spalił się także ratusz. Zniszczenia szybko usunięto. W wyniku bulli papieża Piusa VII Kielce ustanowiono stolicą nowej diecezji.
W 1809 r. miasto zostało włączone do Księstwa Warszawskiego z siedzibą władz powiatowych departamentu radomskiego. Przeniesienie do Kielc w 1818 roku stolicy województwa krakowskiego w wyniku utworzenia Wolnego Miasta Krakowa, przyniosło znaczne możliwości rozwojowe.
W początkach XIX wieku dzięki staraniom Stanisława Staszica, męża stanu, twórcy Staropolskiego Okręgu Przemysłowego Dyrekcję Górniczą przekształcono w Główną Dyrekcję Górniczą, przy której powstała pierwsza w Polsce politechnika- Szkoła Akademiczno – Górnicza. Obok istniejącej męskiej szkoły średniej utworzono prywatne szkoły żeńskie, powstała księgarnia i drukarnia.
Powstanie listopadowe zahamowało rozwój miasta aż do drugiej połowy XIX wieku. W 1844 wykryty został spisek ks. Piotra Ściegiennego, którego aresztowano w Kielcach podczas przygotowań do wystąpienia przeciw zaborcy. W związku z reformą administracji w Królestwie Polskim, Kielce przestały być miastem guberialnym i od 1845 r. zdegradowano je do roli miasta powiatowego. Nie inwestowano w dalszy rozwój przemysłu, zaczęła maleć liczba ludności. Władzę w Kielcach sprawował wówczas prezydent. W 1835 r. wzniesiony został w Rynku nowy budynek magistratu. Obiekt ten spłonął w 1873 r. Dwa lata później architekt miejski Franciszek Kowalski przystąpił do projektowania ratusza, a pierwsze przeprowadzki do nowej siedziby władz miejskich rozpoczęły się już w 1876 r. Po kilkakrotnych zmianach i rozbudowach budynek stoi do dziś.
Pod koniec lat 30-tych XIX wieku, dzięki oddaniu do użytku szosy biegnącej przez centrum miasta, Kielce uzyskały bezpośrednie połączenie z Warszawą i Krakowem. Powstał szpital św. Aleksandra, księgarnie i hotel Lardellego z salą teatralną. Po 1875 r. funkcjonowały już w Kielcach 4 zakłady przemysłowe: browar, fabryka marmurów, tartak i młyn parowy.
Ożywienie gospodarcze końca wieku związane było w dużej mierze z otwarciem w 1885 roku linii kolejowej, przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej. Rozpoczęły działalność pierwsze duże zakłady przemysłowe m.in. spółdzielnia “Społem”, fabryka szkła, wapienniki Kadzielnia i Wietrznia. Powstawały hotele, kościoły, synagoga, na początku XX wieku rozpoczęto telefonizację miasta. Życie kulturalne wzbogaciło się o nowy gmach teatralny, rozpoczęto wydawanie “Gazety Kieleckiej”. W 1897 roku Kielce liczyły około 13,5 tys. mieszkańców.
Liczne zrywy patriotyczne: udział w powstaniach, spiski, manifestacje, strajki świadczyły o tym, że mieszkańcy starali się otrząsnąć z niewoli rosyjskiej. Doprowadzały jednak do prześladowań i zaostrzania terroru, a wielu wybitnych mieszkańców Kielc zostało zesłanych na Sybir. Wobec zdecydowanej postawy społeczeństwa car zezwolił na zakładanie polskich organizacji społecznych i kulturalnych. W 1906 r. powstał w Kielcach Oddział Polskiej Macierzy Szkolnej, dwa lata później Towarzystwo Biblioteczne i Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Od 1903 r. w mieście działało już 27 przedsiębiorstw. W 1913 powstała elektrownia i pierwsze stałe kino w Kielcach. Założono Szkołę Techniczną oraz żydowską szkołę handlową.
Po wybuchu pierwszej wojny światowej do Kielc wkroczyła Kompania Kadrowa Strzelców J. Piłsudskiego, a we wrześniu 1914 roku odbyło się tu zaprzysiężenie I Pułku Legionów Polskich. W czasie wojny nowa linia kolejowa połączyła Kielce z Częstochową. Miasto odzyskało niepodległość po 123 latach niewoli w 1918 r. Mimo zniszczeń wojennych, stało się siedzibą władz administracyjnych dużego województwa. Poszerzono granice Kielc o okoliczne miejscowości, a liczba mieszkańców stale rosła, osiągając w 1939 roku ponad 71 tys osób. Rozpoczęły działalność nowe przedsiębiorstwa m.in. Fabryka Odlewów “Ludwików”, popularna SHL, fabryka Granat (dzisiejsza NSK Iskra), Fabryka Mebli Henryków, liczne cegielnie. W 1926 roku uruchomiono nową elektrownię, w 1927 – sieć kanalizacyjną, w 1929 – wodociągową. Kolejny wielki impuls stanowiło w latach 30-tych utworzenie Centralnego Okręgu Przemysłowego, który objął części województw: kieleckiego, lubelskiego, krakowskiego i lwowskiego. Jego powierzchnia wynosiła około 15% terytorium Polski, zamieszkiwało tu 18% ludności kraju.
W ramach budowy COP na Kielecczyźnie rozbudowano zakłady zbrojeniowe w Radomiu i Starachowicach. W tym czasie w Kielcach funkcjonował garnizon wojskowy z koszarami na Stadionie oraz Bukówce (obecnie mieści się tu jedyne w Polsce Wojskowe Centrum Szkolenia dla potrzeb Sił Pokojowych Organizacji Narodów Zjednoczonych). Rozwijało się także życie kulturalne miasta, ukazywały się czasopisma i dzienniki, m.in. “Gazeta Kielecka”.
Rozkwit miasta przerwała II wojna światowa, a wojska niemieckie opanowały Kielce już w pierwszych dniach września. Na początku okupacji hitlerowcy zamordowali prezydenta miasta, Stefana Artwińskiego. Lata 1939-1945 to dla Kielc okres aktywnej konspiracyjnej walki o odzyskanie wolności. Działały tu agendy ZWZ-AK, SZP, “Orła Białego”, BCh i NSZ. Funkcjonował hufiec Szarych Szeregów. W lasach podkieleckich od 1943 r. skupiały się oddziały partyzanckie. Odbywało się tajne nauczanie na poziomie szkoły średniej i powszechnej, potem także Kursów Uniwersyteckich (1943r.) w porozumieniu z Uniwersytetem Ziem Zachodnich i Katolickim Uniwersytetem Lubelskim. Wojska hitlerowskie zostały wyparte z miasta przez Armię Czerwoną 15 stycznia 1945 r. Nowy rozdział w swoich dziejach zniszczone Kielce rozpoczęły z liczbą tylko 48.000 mieszkańców.
Ostatnim tragicznym akordem istnienia zorganizowanej społeczności żydowskiej w Kielcach był pogrom z 4 lipca 1946 r. Na skutek pogłosek o porwaniu przez Żydów chłopca narodowości polskiej, tłum zgromadzony przed kamienicą przy ul. Planty 7/9 (siedziba przedstawicielstwa Centralnego Komitetu Żydów w Polsce), zamordował 42 ocalałych z Holocaustu jej mieszkańców. Pogrzeby ofiar pogromu odbyły się na kieleckim cmentarzu żydowskim 8 lipca 1946. W procesach po pogromie wydano i wykonano 9 wyroków śmierci. Na mogile ofiar pogromu 4 lipca 1947 r. wzniesiono pomnik. O kieleckim pogromie przypominają także tablice pamiątkowe na budynku przy ul. Planty 7/9, oraz pomnik pomiędzy ulicami: IX Wieków Kielc i Piotrkowską, odsłonięty w 2006 r. w 60-tą rocznicę tragedii.
Lata powojenne to okres ciągłej rozbudowy, szczególnie intensywnej w latach 70-tych. Powstały wtedy nowe duże osiedla mieszkaniowe, Politechnika Świętokrzyska (przekształcona z Kielecko – Radomskiej Wyższej Szkoły Inżynierskiej), dzisiejsza Akademia Świętokrzyska, czyli do 2000 r. Wyższa Szkoła Pedagogiczna (na bazie Wyższej Szkoły Nauczycielskiej). Miasto liczyło pod koniec lat 70-tych około 160 tysięcy mieszkańców. Na przełomie 1979/80 r Kielce powiększyły swoje terytorium osiągając obecny kształt.
Wyższa Szkoła Pedagogiczna w 2000 roku przekształciła się w Akademię Świętokrzyską, by w 2011 roku stać się klasycznym Uniwersytetem Jana Kochanowskiego.

Tekst pochodzi ze strony: http://www.um.kielce.pl/poznajmiasto/historia/

Doświadczenie

Doświadczenie

W trakcie naszej działalności wykonaliśmy kilkadziesiąt zleceń obejmujących Gminne Ewidencje Zabytków, nadzory oraz badania archeologiczne na kilkudziesięciu stanowiskach archeologicznych w województwie mazowieckim, małopolskim, dolnośląskim, lubelskim, świętokrzyskim, podkarpackim oraz śląskim. Wśród nich najważniejsze to:

2008

  • 30.12.2008 – 27.08.2009 – sporządzenie dokumentacji z badań archeologicznych prowadzonych na ulicy Olejnej oraz Bramowej w Lublinie. Wykonano na zlecenie firmy zewnętrznej.

2010

  • 08.09.2010 – 09.09.2010 – wykonanie weryfikacyjnych badań stanowisk archeologicznych w obrębie gminy Stromiec. Badania i dokumentacje wykonano na zlecenie Urzędu Gminy Stromiec.
  • 06.09.2010 – 20.09.2010 – nadzór archeologiczny przeprowadzony na działce nr 7/8 przy ulicy Kieleckiej w Radomiu. Badania i dokumentację wykonano na zlecenie RTC Spółka z o.o.
  • 04.10.2010 – 11.10.2010 – badania powierzchniowe wykonane w ramach systemu Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP) na obszarze 75 – 69. W porozumieniu z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Warszawie, delegaturą w Radomiu.
  • 02.11.2010 – 13.11.2010 – nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi związanymi z budową domku jednorodzinnego na działce nr 5 przy ulicy Piotrówka w Radomiu. Badania wykonane zostały na zlecenie prywatne.

2011

  • 11.04.2011 – 27.04.2011 – badania powierzchniowo-sondażowe w miejscowości Mała Wieś, gmina Promna. Badania i dokumentację wykonano na zlecenie prywatne.
  • 26.11.2011 – nadzór archeologiczny nad przebudową sieci kablowej 15kV ze zmianą usytuowania odcinka na działkach nr 3676/2, 3676/6 i 3676/7 przy ulicy Gimnazjalnej w Przeworsku. Badania wykonane na zlecenie prywatne.

2012

  • 16.05.2012 – 07.11.2012 – nadzór archeologiczny nad realizacją inwestycji “Rewitalizacja Miasta Kock”. Nadzór obejmował: przebudowę płyty rynku w Kocku polegającą na rewitalizacji Rynku miejskiego, przebudowę sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej w obrębie płyty rynku. Badania wykonane zostały na zlecenie Urzędu Gminy w Kocku.
  • 17.09.2012 – 27.09.2012 – nadzór nad budową sieci wodociągowej wraz z przyłączami do budynków mieszkalnych przy ulicach Krętej i Tkackiej w Przeworsku. Badania wykonano na zlecenie firmy zewnętrznej.
  • 04.10.2012 – 30.11.2012 – nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi związanymi z realizacją inwestycji “Przebudowa drogi powiatowej nr 3541W od drogi 744 – Zalesice w gminie Wierzbica, powiat radomski”. Badania wykonane zostały na zlecenie Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w Radomiu.
  • 07.11.2012 – 21.11.2012 – nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi remontowanego gazociągu oraz przyłączy przy ulicach Focha, Focha 3, Focha 5 oraz Kilińskiego 14 w Radomiu. Badania wykonane zostały na zlecenie Mazowieckiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o., Oddział Zakład Gazowniczy Radom.

2013

  • 30.04.2013 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego przy ulicy Bagiennej w Radomiu. Wykonano na zlecenie osoby prywatnej.
  • 05 – 06.2013 – wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Ryglice. Wykonano na zlecenie Urzędu Gminy Ryglice.
  • 06 – 11.2013 – nadzór archeologiczny nad przebudową drogi wojewódzkiej 880 Jarosław – Pruchnik. Wykonano na zlecenie Podkarpackiego Wojewódzkiego Zarządu Dróg w Rzeszowie.
  • 07 .2013 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Dąbrowa. Nadzór wykonano na zlecenie osoby prywatnej.
  • 08.2013 – nadzór archeologiczny nad przebudową boiska sportowego przy ulicy Spytka 2 w Jarosławiu. Wykonano na zlecenie Szkoły Podstawowej nr 6 w Jarosławiu.
  • 08.2013 – nadzór archeologiczny nad realizacją inwestycji “Budowa sieci cieplnej preizolowanej od komory MK-102 przy ul. Królowej Jadwigi do komory MP-9 przy ul. Łokietka w Radomiu.” Nadzór wykonano na zlecenie EL-Pomiar Gdańsk.
  • 08-11.2013 – wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Tuchów. Wykonano na zlecenie Urzędu Miejskiego w Tuchowie.
  • 09-11.2013 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Rewitalizacja terenu Starego Miasta – podziemna trasa turystyczna.” Nadzór wykonano na zlecenie Urzędu Miejskiego w Przemyślu.
  • 11.2013 – nadzór archeologiczny nad przebudową dwóch stacji transformatorowych z dojazdem wraz z nawiązaniami do sieci energetycznej SN 15 kV i niskiego napięcia w rejonie ulic Witosa, Wąskiej, Targowej, Berka Joselewicza i Sitarskiej w Głogowie Małopolskim. Nadzór wykonano na zlecenie PPUH Zakład Instalatorstwa Elektrycznego Głogów Małopolski.
  • 11.2013 – nadzór archeologiczny nad realizacją zadania budowa przyłącza energetycznego do zasilania budynku mieszkalnego w miejscowości Dąbrowa. Nadzór wykonano na zlecenie firmy Energotechnika w Rzeszowie.
  • 11.2013 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego przy ulicy Odrzańskiej w Radomiu. Nadzór wykonano na zlecenie prywatnego właściciela.

2014

  • 20.05-06.06.2014 – nadzór archeologiczny nad zadaniem inwestycyjnym “Modernizacja, przebudowa i rozbudowa istniejącego wodociągu gminnego w Chmielniku, woj. podkarpackie”.
  • 24.07.2014-31.07.2014 – nadzór archeologiczny przy realizacji inwestycji pn. „Budowa sieci wodociągowej w miejscowości Kępa Niemojewska, gm. Grabów nad Pilicą, pow. kozienicki – Etap I”
  • 06 – 08.2014 – Pełnienie nadzoru archeologicznego nad zadaniem inwestycyjnym „Rewitalizacja śródmieścia Pińczowa” – budowa ogólnodostępnych boisk wielofunkcyjnych przy Gimnazjum nr 2.
  • 07- 30.07.2014 – nadzór archeologiczny przy realizacji inwestycji pn. „Budowa kolektora deszczowego w pasie drogowym ul. Grobickiego w celu odprowadzania wód deszczowych z Tarnobrzeskiej specjalnej strefy ekonomicznej w Radomiu – odcinek od S17 do S24″.
  • 04.08 – 18.08.2014 – nadzór archeologiczny nad zadaniem inwestycyjnym pod nazwą „Przyłącze ciepłownicze w technologii rur preizolowanych z kablem transmisyjnym do budynku przy ulicy Katedralna 6 i Rynek 15 w Przemyślu”
  • 21-25.08.2014 – Przedinwestycyjne badania wykopaliskowe na stanowisku 3 (AZP: 111- 83/20) w Sierakoścach, gm. Fredropol, przeprowadzone związku z planowanym rozpoczęciem inwestycji pn. „Budowa kanalizacji sanitarnej w miejscowości Sierakośce II etap, Nowe Sady, Sólca”
  • 21-25.08.2014 – Przedinwestycyjne badania wykopaliskowe na stanowisku 25 (AZP: 111- 83/79) w Sierakoścach, gm. Fredropol, przeprowadzone związku z planowanym rozpoczęciem inwestycji pn. „Budowa kanalizacji sanitarnej w miejscowości Sierakośce II etap, Nowe Sady, Sólca”
  • 02.09.2014 – 31.09.2014 nadzór archeologiczny
  • 30.08-30.10.2014 r. – nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Rewitalizacja terenu Starego Miasta w Przemyślu – podziemna trasa turystyczna”.
  • 16-17.10.2014 r. – nadzór archeologiczny przy prowadzeniu robót “Budowa przyłącza ciepłowniczego wysokoparametrowego z kablem transmisyjnym do budynku przy ulicy Mickiewicza 3 w Przemyślu”.
  • 05.09.2013 do 16.09.2014 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Przebudowa sieci niskiego napięcia w rejonie Rynku w Głogowie Małopolskim”.
  • 17.19.10.2014 – Przedinwestycyjne archeologiczne badania powierzchniowo-sondażowe przy realizacji zadania „Budowa wschodniej obwodnicy m. Brzozowa – w ciągu drogi wojewódzkiej nr 886 Domaradz – Brzozów – Sanok”
  • 01.11.2014 do 20.11.2014 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa wyjść kablowych 15kV ze stacji 110/15kV GPZ-Krasne” c. d. od stacji transformatorowej “CHU Krasne” – II Etap.
  • 24-27.10.2014 – nadzór archeologiczny przy prowadzeniu robót związanych z przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej budynku Stacji Sanitarno – epidemjologicznej w Radomiu ul. Okulickiego.
  • 15.09-15.12.2014 – nadzór archeologiczny nad inwestycją „Budowa zespołu budynków mieszkalnych osiedle “Słoneczne”, etap II, dz. ew. 25/18, 25/8, Radom ul. Zegara Słonecznego – trasy sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wodociągowej, co, kablowej ziemnej NN, kablowej telefonicznej”.
  • 13-14.11.2014 – nadzór archeologiczny oraz archeologiczne badania sondażowe nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Biejków, gm Promna nr dz. 151/7.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla Miasta Ustroń, woj. śląskie.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków dla Miasta Mysłowice, woj. śląskie.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Mykanów, woj. śląskie.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Mszana, woj. śląskie.

2015

  • 05.2014-05.2015 – Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Żukowice, woj. dolnośląskie.
  • 04.05-08.05.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Dąbrowa, gm. Świlcza, woj. podkarpackie. Na zlecenie osoby prywatnej.
  • 04 – 05.2015 – nadzór archeologiczny nad realizacją inwestycji „Budowa budynku mieszkalno-usługowego w Myszkowie – Mrzygłodzie, ul. Rynek 19″ gm. Myszków, woj. śląskie.
  • 04.05-08.05.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Lgoczanka, gm. Janów, woj. śląskie.
  • 11.05-15.05.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Jastrzębia, gm. Loco, woj. mazowieckie.
  • 01.03-30.06.2015 – Gminna Ewidencja Zabytków dla gminy Rzezawa, woj. małopolskie. Na zlecenie Urzędu Gminy Rzezawa.
  • 10.06-30.07.2015 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa salonu samochodowego Opel wraz z serwisem samochodów osobowych oraz budowa hali garażowej na samochód ciężarowy w mieście Gliwice, rejon ul. Tarnogórskiej”.
  • 27.07-31.07.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Wola Zgłobieńska, gmina Boguchwała, województwo podkarpackie.
  • 27.07-31.07.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Pełnatycze, gmina Zarzecze, województwo podkarpackie.
  • 01.06-30.09.2015 – Pełnienie nadzoru archeologicznego w trakcie realizacji inwestycji pod nazwą “Poprawa gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Porąbka”, woj. śląskie.
  • 16-18.09.2015 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Ułożenie kostki brukowej wraz z obrzeżami na działce nr 1862/2 w Radymnie, woj. podkarpackie.”
  • 07.09-21.09.2015 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Rozbudowa przyłącza gazowego oraz budowa przyłącza gazowego budynku usługowego na działce nr 8/1,,39, 612/23, 332/35, 672/331, 334/36 przy ul. Ziemięcickiej w miejscowości Ziemięcice, woj. śląskie”.
  • 01.08-30.11.2015 – Wykonanie Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Rzezawa, woj. małopolskie. Na zlecenie Urzędu Gminy Rzezawa.
  • 15.06 – 30.11.2015 – Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków dla gminy Nowy Wiśnicz, woj. małopolskie.
  • 01.11 – 15.12.2015 – nadzór archeologiczny przy inwestycje “Przebudowa istniejącego obiektu magazynowego na zakład produkcyjny firmy NAMYANG Poland Sp. z o.o. w Bieruniu k. Tych, przy ul. Oświęcimskiej 300”.
  • 15.10 – 15.11.2015 – nadzór archeologiczny podczas inwestycji “Budowa chodnika wraz z małą architekturą w ramach przedłużenia bulwarów nad rzeką Przemsza”. Będzin, działki nr 114/2, 131/12/, 131/10, woj. śląskie.
  • 16.11.-07.12.2015 – nadzór archeologiczny podczas zadania inwestycyjnego: “Budowa studni strefa 1 w Tyczynie w ramach rewitalizacji płyty Rynku wraz z przyległymi uliczkami.” Województwo podkarpackie.

2016

  • 02.2016 – 05.2016 – nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa instalacji do produkcji koncentratów spożywczych wraz z infrastrukturą techniczno-logistyczno-technologiczną realizowaną w ramach rozbudowy zakładu Mokate sp. z.o.o. w Żorach planowaną do realizacji na działkach nr 1421/56, 1471/93, 1422/56 położonych w Warszowicach przy ul. Strażackiej (gmina Pawłowice) oraz na działkach 996/137, 506/137 położonych w Baranowicach: (jednostka ewidencyjna Żory).”
  • 15.03 – 30.03.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia w miejscowości Michałów Parcela, gm. Warka.”
  • 10.04 – 30.04.2016 – Nadzór archeologiczny nad „Przebudową linii napowietrznej SN 15kV, budowy ziemnej linii kablowej SN 15kV, budowy kontenerowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV „Mielec 121”, budowy ziemnej sieci kablowej nN, przebudowy sieci napowietrznej nN, budowy przyłącza nN oraz rozbiórki odcinka sieci energetycznej napowietrznej SN 15kV wraz z przebudową, przy ul. Iwaszkiewicza i ul. Kryczyńskiego w Mielcu, woj. podkarpackie”.
  • 01.05 – 10.05.2016 – Nadzór archeologiczny nad “Przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oraz budową budynku gospodarczego i rozbiórką budynku gospodarczego na p. gr.: 162/3, Strumień ul. Kościelna 7, woj. śląskie”.
  • 15 – 30.05.2016 – Nadzór archeologiczny nad „Rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ul. Harcerska 4, 43-246 Strumień, woj. śląskie.”
  • 01 – 12.06.2016 – Nadzór archeologiczny nad wykonaniem skrzyni z urządzeniami telekomunikacyjnymi oraz przyłącza podziemnego do słupa sieci energetycznej na dz. nr 446/1, ul. Zawale w mieście Wojnicz, woj. małopolskie.
  • 10.08 – 20.08.2016 – Nadzór archeologicznynad „Budową budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce 195/17 w miejscowości Świebodzin, woj. małopolskie.”
  • 01.09 – 20.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Roboty izolacyjne przy ścianach fundamentowych budynku oficyny na terenie zespołu pałacowo – parkowego w Przeworsku”.
  • 01.09 – 20.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn. “Budowa sieci elektroenergetycznej nisko napięcia w Kępie Niemojewskiej, gm. Grabów nad Pilicą”.
  • 15.09 – 30.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad przebudową kanalizacji ogólnospławnej na działkach w rejonie ulicy Kościuszki w Kętach, woj. małopolskie.
  • 15.09 – 30.09.2016 – Nadzór archeologicznynad przebudową przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku przedszkola nr 8 przy ulicy Sobieskiego 12 w Kętach, woj. małopolskie.
  • 20.09 – 30.09.2016 – Nadzór archeologicznynad budową wolnostojącego budynku mieszkalnego, odcinka sieci wodociągowej i przydomowej oczyszczalni ścieków na działkach ewidencyjnych nr 4828, 4830, 4829/1, 4829/2, 4849/2, 4851/1, 4854, 4855/1, 4873, 4723 położonych w miejscowości Grodzisko Dolne, woj. podkarpackie.
  • 01.03 – 30.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Remont z przebudową, rozbudową, nadbudową kamienicy w Żywcu, ul.Rynek 7.”
  • 01.09 – 30.10.2016 – Nadzór archeologiczny nad „Przebudową drogi powiatowej nr 3541 W od drogi 744 – Zalesice (III Etap) od km 0+010 do km 1+240 i od km 2+120 do km 4+288,50, woj. mazowieckie.”
  • 11.10 – 20.10.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa domu jednorodzinnego przy ul. Podgórnej w Mikołowie, nr działki ewidencyjnej 1782/89”.
  • 01.09 – 27.12.2016 – „Wykonanie Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla miasta Wisła, woj. śląskie.”
  • 01.10 – 30.11.2016 – Nadzór archeologiczny nad remontem kamienicy przy ulicy Piłsudskiego 13 w Lublińcu, woj. śląskie.
  • 01.02 – 30.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa obwodnicy Oświęcimia Etap I, od km 0+000,00 do km 1+020,00 w ramach nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 933 wraz z rozbudową drogi wojewódzkiej nr 933 od km 0+218,10 do km 0+321,50 odcinka referencyjnego nr 130 w m. Bobrek, gm. Chełmek, pow. oświęcimski, województwo małopolskie.”
  • 01.05 – 30.12.2016 – „Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Radłów, woj. małopolskie.”
  • 01.09 – 30.11.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Rewitalizacja płyty rynku w Tyczynie wraz z przyległymi uliczkami”.
  • 01.09 – 30.11.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa drogi gminnej w miejscowości Brzękowice Górne, gm. Psary, powiat będziński.
  • 15.10 – 15.11.2016 – Badania archeologiczne przed inwestycją “Budowa hali drobiarskiej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości Myśliszewice, gm. Jedlnia Letnisko, działka ewidencyjna 193/5”.
  • 30.10 – 15.10.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Przebudowa drogi powiatowej nr 2958S, ul. Główna w Świbiu wraz ze zmianą organizacji ruchu na skrzyżowaniu drogi powiatowej nr 2958S z drogą gminną, ul. Słoneczna w Świbiu.

2017

  • 04.2016 – 02.2017 – Nadzór archeologiczny nad „Przebudową linii napowietrznej WN 110 kV Stomil Wolbrom-Miechów, woj. małopolskie.”
  • 11.2016 – 05.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa ul. Gospodarczej w Radomiu”.
  • 03.03.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków dla miasta Marki, woj.mazowieckie na lata 2017 – 2020.
  • 02.2017 – 04-2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa istniejącej sieci napowietrznej nN na sieć kablową oraz na sieć napowietrzną AsXSn w miejscowości Frysztak (prace na zabytkach konserwatorskich)”.
  • 03.03.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Rozbudowa drogi gminnej na ulicy Rzecznej w Siewierzu wraz z infrastrukturą towarzyszącą”.
  • 04.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Budowa domu jednorodzinnego w miejscowości Kietrz, dz. ew. 671/4, woj. opolskie”.
  • 10.04.2017 – Wykonanie kart Gminnej Ewidencji Zabytków Archeologicznych i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Wielopole Skrzyńskie, woj. podkarpackie.
  • 11.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Budowa domu jednorodzinnego w miejscowości Owadów, gm. Jastrzębia,  dz. ew. nr 709/2 , woj. mazowieckie”.
  • 11.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na terenie nieruchomości złożonej z części działki nr ew. 540/4 w Gorzycach, woj. podkarpackie”.
  • 18.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa wiatrołapu i budowie schodów zewnętrznych na piętro budynku mieszkalnego przy ul. Plac Kopernika 1 w mieście Lublińcu (dz. ew. nr 613/153, obręb Lubliniec)”.
  • 27.05.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Głęboka modernizacja energetyczna Pałacu Lubomirskich w Przeworsku oraz budowa farmy fotowoltaicznej”.
  • 05.06.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków dla gminy Koszęcin, woj. śląskie.
  • 07.06.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Wykonanie drenażu odwadniającego i osuszenia ścian przedsionka, kaplicy Fredrów oraz kaplicy Drohojowskich przy Archikatedrze w Przemyślu (działka nr ew. 1207, obr. 207)”.
  • 14.06.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa budynku usługowo mieszkalnego położonego na działce 1331/1, obr. 207 ul. Tatarska 3 w Przemyślu”.
  • 15.06.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków i Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Miasta Sanoka, woj. podkarpackie na lata 2017 – 2020.
  • 06.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa obwodnicy Oświęcimia Etap II i III, w ramach nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 933 wraz z rozbudową drogi wojewódzkiej nr 933 od km 0+218,10 do km 0+321,50 odcinka referencyjnego nr 130 w m. Bobrek, gm. Chełmek, pow. oświęcimski, województwo małopolskie.”
  • 03.07.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Wykonanie przebudowy drogi gminnej (działka 754/4-Rynek) wraz z wydzieleniem zatok autobusowych, wysepki, miejsca parkowania oraz kanalizacji opadowej w Ciężkowicach, woj. małopolskie”.
  • 10.07.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Zagospodarowanie terenu wokół Zespołu Szkół w Grobli dz. nr 165/1, 95, 164, 162” gm. Drwinia, woj. małopolskie”.
  • 10.07.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE w ramach przebudowy istniejącej sieci gazowej n/c z rur stalowych wraz z przyłączami w ul. Cichej i Kościuszki w Przeworsku. Działki nr ew. 3183/4, 3162/15, 3162/14, 3162/10. 3162/4, 3163, 3170/4, 3176, 3177, 3178, 3180, 3189 obr. nr 3 w Przeworsku”.
  • 10.07.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Przebudowa ulicy Koziełka na odcinku od ulicy Dworcowej do ulicy Jęczmiennej oraz ulicy Jęczmiennej na odcinku od ulicy Koziełka do ulicy Wolności w Knurowie – III Etap, obejmujący przebudowę ulicy Jęczmiennej na odcinku od skrzyżowania z ulicą Koziełka do skrzyżowania z ulicą Wolności”.
  • 02.08.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa wolnostojącego budynku mieszkalnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym zbiornika na ścieki, na działce nr ewid. gr. 432/3 w miejscowości Kamienica Dolna”, gm. Brzostek, woj. podkarpackie.
  •  07.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją.: „Budowa przyłącza światłowodowego do stacji nr 50158 przy ul. Mariackiej 1 w Zabrzu, woj.śląskie”.
  • 10.08.2017 – Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Miasta Jarosław, woj. podkarpackie.
  • 15.08.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków dla gminy Toszek, woj. śląskie.
  • 16.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Montaż bramy ogrodzeniowej, przesuwnej na terenie nieruchomości przy ul. Gliwickiej 17 w Bytomiu, woj. śląskie”.
  • 21.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa kanalizacji sanitarnej do nieruchomości przy ul. Ceramicznej w Sierakowicach, woj. śląskie”
  • 28.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa i przebudowa drogi gminnej ul. Narutowicza w Rogoźniku, woj. śląskie”.
  • 31.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Wykonanie przyłącza cieplnego do budynku mieszkalnego przy ul. Lenartowicza 3 w Rzeszowie (na dz. ew. 1336/2, 1360/2, 1361/4, 1361/6, 1364/2, 1365/2, obr. 207)”.
  • 01.09.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w miejscowościach: Cianowice Małe, Niebyła-Świnczów, woj. małopolskie”.
  • 01.09.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i pompowniami ścieków dla miejscowości Maszyce, woj. małopolskie”.
  • 10.09.2017 – Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków Stanowisk archeologicznych dla Miasta Zawiercie, woj. śląskie.
  • 03.10.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa linii kablowej SN-15 kV kablem ziemnym typu 3xXRUHAKXS 1x120mm2 relacji: do stacji transformatorowej Sowina 2 do stacji tr. Sowina 3, w miejscowości Sowina, gm. Kołaczyce, woj. podkarpackie”.
  • 05.09.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa międzysystemowego gazociągu stanowiącego połączenie systemów przesyłowych Rzeczypospolitej Polskiej i Rep. Słowackiej wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi – gazociąg Strachocina – Granica RP”.
  • 09.10.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne w Przytyku, gm. loco, na dz. ew. nr 721/1 i 721/10.
  • 10.10.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla dla Gminy Chmielnik, woj. podkarpackie.
  • 11.09.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami na dz. ew. nr 131/2, 131/3, 131/4, 132, 133/1, 133/2, 133/3, w miejscowości Wysoka oraz na dz. ew. nr 1856/3, 1858 w miejscowości Kraczkowa, gm. Łańcut, woj. podkarpackie”.
  • 13.10.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Przebudowa skarpy z budową schodów i ogrodzenia terenu przy budynku Collegium Maius Uniwersytetu Opolskiego od strony Małego Rynku w Opolu, woj. opolskie”.
  • 16.10.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami w miejscowości Aleksandrów, Wierzchowiska Pierwsze, Wierzchowiska Drugie wraz z przebudową oczyszczalni ścieków w Siennie, woj. mazowieckie”.
  • 21.10.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa i rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowości Kamionna, Trzciana, Leszczyna oraz budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Trzciana, woj. małopolskie”.
  • 23.10.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bezodpływowego osadnika ścieków, studni na dz. ew. nr 1375/18 położonej w miejscowości Kielnarowa, gm. Tyczyn, woj. podkarpackie”.
  • 19.11.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa budynku mieszkalnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w tym z przyłączami energetycznym, kanalizacyjnym do projektowanego zbiornika lub do projektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków i wodociągowym od projektowanej studni kopalnej. Budowę budynku gospodarczo garażowego oraz budowę zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej dz. nr 582/4 na działkę nr 169/2, woj. podkarpackie.”
  • 01.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków w gminie Łużna – etap III, woj. małopolskie”.
  • 08.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dobudowanym garażem przy ul. Kopernika w Mysłowicach, na działce nr 2337/191 (obręb ewidencyjny 0004 Kosztowy)”.
  • 08.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowości Bolechowice, gmina Zabierzów, woj. małopolskie”.
  • 15.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Odtworzenie i udostępnienie zabytkowej Rotundy przy Bazylice Archikatedralnej oraz renowacja i odnowienie obiektu Bazyliki w Przemyślu, woj. podkarpackie”.
  • 15.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Izolacja pionowa budynku wraz z wykonaniem drenażu i odwodnienia budynku przy ul. Józefczaka 37 w Bytomiu, woj. śląskie”.
  • 18.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa sieci elektroenergetycznej nN w celu zasilania budynków mieszkalnych Osiedla Fazaniec w Bytomiu, woj. śląskie”.
  • 20.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Przymiłowice, woj. śląskie”.

2018

  • Gminna Ewidencja Zabytków i Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla gminy Skrzyszów, woj. małopolskie.
  • Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Skołyszyn, woj. podkarpackie.
Zadowolonych klientów

 Zdjęcia z naszych zleceń można znaleźć w dziale

“Galeria”

Nasze realizacje naniesione zostały na mapę znajdującą się poniżej.

Radom

RADOM

Na zdjęciu widoczny jest Plac Konstytucji 3-go maja w Radomiu, piękna pogoda, na placu są ludzie
Plac Konstytucji 3-go Maja w Radomiu (źródło: http://architektura.muratorplus.pl)

Najstarsze ślady pobytu grup ludzkich nad Mleczną pochodzą z końca starszej epoki kamienia (ok. 10 000 lat p.n.e.). Są to pozostałości pracowni obróbki krzemienia. W granicach Radomia archeolodzy odkryli ponad sto miejsc, w których dawni mieszkańcy zostawili dowody swojej działalności: resztki naczyń, narzędzia, broń, ozdoby, rozwaliska osiedli i cmentarzy. Pochodzą one z młodszej epoki kamienia, epoki brązu i początków epoki żelaza.
O Radomiu i jego historii możemy mówić dopiero od okresu wczesnośredniowiecznego. W VIII-IX w. w dolinie rzeki Mlecznej istnieje osada typu wiejskiego. W drugiej połowie X w. powstaje gród warowny z dwoma pierścieniami wałów i fosą. Z czasem pełni on rolę grodu kasztelańskiego. Pierwsza wzmianka pisana o Radomiu znajduje się w bulli papieża Hadriana IV z 1155 roku. Nazwę „Radom” wywodzi się na ogół od imienia Radomir lub plemienia Radomierzan.
W XIII w. na rozległym cyplu wyżynnym rozwija się tzw. osada targowa z kościołem p.w. św. Wacława. Przypuszczalnie w tym okresie Starostwo Radom otrzymuje miejskie prawo średzkie.
Okres rozwoju i zmian przynosi wiek XIV. Powstanie Nowego Radomia wiąże się z osobą Kazimierza Wielkiego i jego dążeniami do umocnienia roli miast. Nowe Miasto, które otrzymało prawo magdeburskie w 1364 r., zbudowane zostało według zasad obowiązujących w średniowieczu. Wzniesiono mury miejskie z basztami obronnymi, trzy bramy wjazdowe, ratusz, kościół i zamek. Miasto miało samorząd i miejscowy sąd.
W okresie panowania Jagiellonów następuje rozkwit miasta. Z XV i XVI w. pochodzi większość przywilejów nadawanych miastu. Powstają cechy rzemieślnicze: tkaczy, garbarzy, kuśnierzy i inne. Dzięki dogodnemu położeniu na skrzyżowaniu dróg następuje rozwój handlu i usług.
Radom i jego zamek są miejscem częstych wizyt królewskich, zjazdów sejmów i spotkań wagi państwowej.
W 1401 r. następuje tu podpisanie pierwszego aktu unii Polski z Litwą, zwanej „unią radomsko-wileńską”. W latach 1481-82 mieszka w Radomiu Kazimierz, syn Kazimierza Jagiellończyka, pełniąc rolę namiestnika państwa. W 1505 r. uchwalono tu konstytucję „nihil novi” oraz zbiór praw polskich, tzw. statuty Jana Łaskiego. W 1613 r. Radom stał się siedzibą Koronnego Trybunału Skarbowego.
Wiek XVII to niekorzystny czas dla miasta. Radom nawiedza „morowa zaraza”. W okresie „potopu” Szwedzi palą miasto i zamek. W wyniku działań wojennych pozostaje tylko 37 domów i ok. 375 mieszkańców.
Z późniejszych wydarzeń historycznych odnotować należy Konfederację Radomską z 1767 r., zawiązaną „pod laską” księcia Karola Stanisława Radziwiłła. Epidemie, wielki pożar oraz przemarsze wojsk własnych i obcych doprowadzają Radom do upadku.
W okresie zaborów Radom znajduje się pod panowaniem austriackim, potem rosyjskim. Nadal pełni istotne i ważne role administracyjne, będąc kolejno stolicą Cyrkułu Galicji Zachodniej, stolicą departamentu Księstwa Warszawskiego, stolicą województwa sandomierskiego Królestwa Polskiego, stolicą guberni radomskiej.
W oparciu o rozwój przemysłu skórzanego, metalowego i rolno – spożywczego następuje stopniowa rozbudowa miasta. Pojawia się droga bita do Warszawy i połączenie kolejowe Dęblin – Radom – Dąbrowa Górnicza, a także oświetlenie elektryczne.
Jednocześnie mieszkańcy biorą udział w powstaniach, w wystąpieniach niepodległościowych i rewolucyjnych, w walkach o polską szkołę (1904-1908).
Pamiętne wydarzenia tamtej epoki związane są z udziałem pułkownika Dionizego Czachowskiego w powstaniu styczniowym, śmiercią ucznia – zamachowca Stanisława Wernera w 1906 r., cywilną odwagą pedagoga Prospera Jarzyńskiego, dyrektora pierwszej polskiej szkoły.
Po I wojnie światowej i odzyskaniu niepodległości w 1918 roku następuje zdecydowane przyspieszenie rozwoju miasta. Radom znalazł się w Centralnym Okręgu Przemysłowym. Dzięki temu usytuowano tutaj najnowocześniejszą w Polsce Państwową Wytwórnię Broni, a dla jej pracowników wybudowano osiedle Planty.
Powstały zakłady telefoniczne współpracujące ze szwedzkim „Ericssonem”, fabryki drzewne, fabryka tytoniowa. Wybudowano wodociągi, kanalizację, urządzenia gazyfikacyjne oraz lotnisko. Odnotować należy rozwój kultury: teatru, kin, domów kultury, muzeum, bibliotek i czasopiśmiennictwa. Wygrana PPS w wyborach samorządowych wywiera określony wpływ na organizowane akcje socjalne, opiekę nad dziećmi, budownictwo robotnicze.
W okresie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej utworzony został dystrykt radomski. Lata 1939 – 1945 to czas terroru okupantów, egzekucji na Firleju, zesłań do obozów, eksterminacji Żydów radomskich. Jednocześnie mieszkańcy organizują ruch oporu, działając w oddziałach partyzanckich, prowadząc akcje dywersyjne i tajne nauczanie.
Wyzwolenie spod okupacji niemieckiej nastąpiło 16 stycznia 1945 r. Miasto nie zostało zniszczone. W latach powojennych następuje dynamiczna rozbudowa przemysłu i urbanizacja terenów podmiejskich dzięki powstającym nowym osiedlom mieszkaniowym, zwiększa się liczba ludności. Godne odnotowania są osiągnięcia w zakresie kultury: tendencje rozwojowe teatru, muzeum, biblioteki, domów kultury. W ostatnich latach wszystkie te dokonania znajdują swoją pełną kontynuację.
W latach 1975 – 1998 Radom pełnił funkcję stolicy województwa. Z tym okresem wiąże się powstanie w 1978 roku Teatru Powszechnego im. Jana Kochanowskiego, utworzenie w 1996 roku Politechniki Radomskiej w miejsce Wyższej Szkoły Inżynierskiej oraz powstanie w 1992 roku Diecezji Radomskiej. W 1999 roku Radom został włączony do województwa mazowieckiego.
Znamienne wydarzenia z ostatnich lat historii miasta związane są z protestem robotniczym 1976 roku oraz wizytą papieża Jana Pawła II w 1991 roku.

Tekst pochodzi ze strony www.radom.pl

Radom, ul. Lubelska (źródło: www.zabytki.radom.pl)