Napisz lub zadzwoń:

Kontakt

Arkadia Firma Archeologiczna

NIP: 948-231-01-80

[email protected]

tel. 662-152-589

Rzeszów

ul. Sympatyczna 18, 35-314 Rzeszów

Radom

ul. Trojańska 3A, 26-600 Radom

Ruda Śląska

ul. Solidarności 24b, 41-706 Ruda Śląska

Jasło

ul. Wiśniowa 7, 38-200 Jasło

Bądź na bieżąco i polub nasz profil na Facebook.

Znajdziesz tam najświeższe informacje na temat naszych realizacji, zdjęcia, jak również ciekawostki ze świata archeologii.

Nadzory archeologiczne

Galeria realizacji

Zdjęcia z nadzorów archeologicznych  wykonywanych na terenach inwestycji. 

Kietrz, woj.opolskie

Nadzór archeologiczny przed inwestycją pn.: “Budowa domu jednorodzinnego w miejscowości Kietrz, pow. głubczycki, dz. ew. nr 671/4”.​

Frysztak, woj.podkarpackie

Nadzór archeologiczny przed inwestycją pn.: „Przebudowa istniejącej sieci napowietrznej nN na sieć kablową oraz na sieć napowietrzną AsXSn w miejscowości Frysztak (prace na zabytkach konserwatorskich)”.

Mikołów, woj.śląskie

Nadzór archeologiczny przed inwestycją pn.: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem w Mikołowie przy ul. Podgórnej (dz. 1782/89).”

Lubliniec, woj. śląskie

Nadzór archeologiczny przed inwestycją pn.: „Remont budynku przy ul. Piłsudskiego 13 w mieście Lublińcu (dz. ew. nr 46, obręb Lubliniec).”

Wojnicz, woj. małopolskie

Nadzór archeologiczny przed inwestycją pn.: „Wykonanie skrzyni z urządzeniami telekomunikacyjnymi oraz przyłącza podziemnego do słupa sieci energetycznej na dz. nr 446/1, ul. Zawale w m. Wojnicz, gm. Wojnicz, pow. tarnowski, woj. małopolskie”.

Żory, woj. śląskie

Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa instalacji do produkcji koncentratów
spożywczych wraz z infrastrukturą techniczno-logistyczno – technologiczną realizowaną w ramach
rozbudowy zakładu MOKATE Sp. z o. o. w Żorach planowaną do realizacji na działkach nr 1421/56,
1471/93, 1422/56 położonych w Warszowicach przy ul. Strażackiej (gmina Pawłowice)”.

Mielec, woj. podkarpackie


Nadzór archeologiczny prowadzonego podczas trwania zadania inwestycyjnego:
„Przebudowy linii napowietrznej SN 15kV, budowy ziemnej linii kablowej SN 15kV, budowy
kontenerowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV „Mielec 121”, budowy ziemnej sieci kablowej
nN, przebudowy sieci napowietrznej nN, budowy przyłącza nN oraz rozbiórki odcinka sieci
energetycznej napowietrznej SN 15kV wraz z przebudową, przy ul. Iwaszkiewicza i ul.
Kryczyńskiego w miejscowości Mielec na dz. nr ew. 2906/13, 2907/9, 2907/3, 2907/4, 2907/1,
2906/1, 2906/4, 2906/5, 2882/7, 2880/1, 2865 (Obręb 5. Smoczka) oraz na działce 1880/20 (Obręb
8 Lasy)”

Tyczyn, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny podczas zadania inwestycyjnego: „Budowa studni strefa 1 w Tyczynie w ramach rewitalizacji płyty Rynku wraz z przyległymi uliczkami.” Województwo podkarpackie.

Radymno, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny nad inwestycją „Ułożenie kostki brukowej wraz z obrzeżami na działce nr 1862/2 w Radymnie, woj. podkarpackie.”

Gliwice, ul. Tarnogórska, woj. śląskie

Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa salonu samochodowego Opel”.

Rzeszów, ul. Zygmunta Starego, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa wyjść kablowych 15 kV ze stacji 110/15 kV GPZ-Krasne” c. d. od stacji transformatorowej “CHU Krasne” – II Etap.

Głogów Małopolski – Rynek, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Przebudowa sieci niskiego napięcia w rejonie Rynku w Głogowie Małopolskim”.

Przemyśl, ul. Mickiewicza 3, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny przy prowadzeniu robót “Budowa przyłącza ciepłowniczego wysokoparametrowego z kablem transmisyjnym do budynku przy ulicy Mickiewicza 3 w Przemyślu”.

Przemyśl – Rynek, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Rewitalizacja terenu Starego Miasta w Przemyślu – podziemna trasa turystyczna”.

Przemyśl, ul. Katedralna 6, Rynek 15, Rynek 18, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny nad zadaniem inwestycyjnym pod nazwą „Przyłącze ciepłownicze w technologii rur preizolowanych z kablem transmisyjnym do budynku przy ulicy Katedralna 6, Rynek 15 i Rynek 18 w Przemyślu”

Kęty, woj. małopolskie

Nadzór archeologiczny przy realizacji inwestycji pt.:

Inwestycja nr 1 – „Przebudowa przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku Przedszkola nr 8 przy ulicy Sobieskiego 12 w Kętach”.
Inwestycja nr 2 – „Przebudowa kanalizacji ogólnospławnej na działkach w rejonie ulicy Kościuszki w Kętach”.

Będzin, woj. śląskie

Nadzór archeologiczny podczas inwestycji „Budowa chodnika wraz z małą architekturą w ramach przedłużenia bulwarów nad rzeką Przemsza”. Będzin, działki nr 114/2, 131/12/, 131/10, woj. śląskie.

Bieruń, woj. śląskie

Nadzór archeologiczny przy inwestycji: „Przebudowa istniejącego obiektu magazynowego na zakład produkcyjny firmy NAMYANG Poland Sp. z o.o. w Bieruniu k. Tych, przy ul. Oświęcimskiej 300”.

Chmielnik, woj. podkarpackie

Nadzór archeologiczny nad zadaniem inwestycyjnym “Modernizacja, przebudowa i rozbudowa istniejącego wodociągu gminnego.

Jarosław – Pruchnik, woj. podkarpackie

Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 880 Jarosław – Pruchnik.

Kim jest Archeolog?

Kim jest archeolog?

 Archeolog jest osobą, która posiada odpowiednie kwalifikacje, potwierdzone wymaganymi dokumentami. Specjalizuje się w dziedzinie archeologii, zajmuje się badaniem minionych kultur oraz cywilizacji, a także ich relacjami z otaczającym je środowiskiem. Archeolog po uzyskaniu tytułu magistra i odbyciu 12-miesięcznych praktyk zawodowych może prowadzić nadzory archeologiczne i badania archeologiczne (z uwagi na fakt, że w Polsce archeolog jest jednym z zawodów regulowanych). Zadaniem archeologa jest odnalezienie, dokumentacja i analiza źródeł archeologicznych (np. elementów architektonicznych, rękodzieł, pozostałości biologicznych, szczątek ludzkich), poprzez stosowanie różnorakich metod badań, m.in. geochemicznych czy geofizycznych.
Posiadany tytuł archeologa pozwala również na podejmowanie pracy na stanowiskach eksperckich, np. jako rzeczoznawca ministra kultury ds. archeologii.

Archeolog w praktyce

W praktyce archeolog posiadający uprawnienia zawodowe jest osobą, która prowadzi nadzory i badania archeologiczne na terenach inwestycji, które obejmują prace ziemne (np. budowa domu, sklepu, wykonywanie przyłączy kanalizacji itp.) na terenie objętym ochroną archeologiczną. Archeolog musi być obecny podczas tych prac (np. kopania fundamentów) i nadzorować ten proces. Jeżeli w trakcie prac ziemnych zostaną odkryte obiekty archeologiczne, to archeolog jest zobowiązany wstrzymać prace, a następnie zabezpieczyć oraz zadokumentować. W praktyce w większości przypadków archeolodzy dokumentują obiekty bez wstrzymywania inwestycji. Wstrzymanie prac ziemnych może nastąpić w przypadku wykrycia ważnych znalezisk, np. zabytkowego cmentarza.

Na zdjęciu widoczna jest młoda kobieta archeolog podczas wykonywania nadzoru archeologicznego na terenie inwestycji drogowej - obwodnicy Sanoka

Narzędzia pracy archeologa

Narzędziami niezbędnymi w pracy archeologa są:

  • wysokiej klasy aparat fotograficzny, (tzw. lustrzanka),
  • łata,
  • szpachelka,
  • gracka,
  • łopata,
  • niwelator,
  • teodolit,
  • strzałka
Profesjonalna lustrznka - niezbędne narzędzie pracy każdego archeologa

Gminne Ewidencje Zabytków i Programy Opieki nad Zabytkami

Archeolodzy są również uprawnieni do wykonywania Gminnych Ewidencji Zabytków oraz do tworzenia Programów Opieki nad Zabytkami. Nie każdy archeolog posiada jednak wymagane umiejętności i wiedzę, jak również środki, gdyż często są to czynności bardzo wymagające pod względem merytorycznym, jak również pracochłonne. Szczególnie w przypadkach, gdy w grę wchodzą większe, zabytkowe miasta.

Archeologia, a biznes

W przypadku, gdy archeolog prowadzi własną działalność gospodarczą, oprócz wiedzy tematycznej związanej z archeologią, musi posiadać również wiedzę związaną z prowadzeniem firmy, z przygotowywaniem ofert, braniem udziału w przetargach oraz walką o klienta. Rynek inwestycji w Polsce jest bardzo dynamiczny i bogaty, niemniej jednak firm archeologicznych również jest bardzo wiele. W związku z tym często głównym argumentem w tej walce jest cena, co nierzadko negatywnie odbija się na jakości usługi.

Arkadia Firma Archeologiczna posiada niezbędną wiedzę, doświadczenie (poświadczone referencjami), jak również środki na prowadzenie nadzorów i badań archeologicznychgminnych ewidencji zabytków, jak również programów opieki nad zabytkami.

Działamy w RzeszowieWarszawieKrakowieKatowicachCzęstochowieOpoluKielcachŁodziRadomiu i wielu innych miastach. Więcej informacji o zakresie oraz zasięgu naszej działalności znajduje się tutaj.

Nisko

Nisko i okolice to teren niezmiennie atrakcyjny dla archeologów. Do tej pory zinwentaryzowano około 150 stanowisk ze śladami prehistorycznych kultur. Badania archeologiczne dowodzą, że osadnictwo na tych terenach sięga znacznie wcześniejszego okresu niż 1429r., kiedy to ukazała się pierwsza wzmianka o Nisku. Odkrycia dokonane na tzw. “Skrzyńskiej Górze” pochodzą z epoki neolitu.
W wiekach X-XIII nastąpił drugi etap rozwoju osady w Nisku, w jego efekcie powstało dzisiejsze miasto. W tym samym czasie założono, na wzgórzu nad Sanem, osadę w Krzeszowie.
Ludność, osiedlająca się w Puszczy Sandomierskiej we wczesnym średniowieczu, zajmowała się hodowlą, rolnictwem i rzemiosłem (garncarstwo, tkactwo, obróbka metali, kości rogu itp.) Wynikało to z konieczności przystosowania się do warunków panujących w puszczy. Po wytrzebieniu grubej zwierzyny, dotychczasowi łowcy musieli przeobrazić się w rolników i rzemieślników.
Intensyfikacja procesów osadniczych nastąpiła z chwilą nadawania ziem Puszczy Sandomierskiej możnym radom i Kościołowi. Rodziły się własności ziemskie, m. in. Tarnowskich i Gryfitów, duże posiadłości kościelne. Królewszczyzny ulegały poważnemu zmniejszeniu. W XIII wieku, skutkiem najazdów tatarskich, ludność Ziemi Sandomierskiej, wypędzona ze zrujnowanych siedzib, skolonizowała północne obszary puszczy. Wtedy założono m. in. osadę Bieliny.
Następne fazy osadnictwa na tym terenie wychodzą z pradziejowych mroków i są już udokumentowane źródłami historycznymi. Nisko stanowiło centrum życia gospodarczego i kulturalnego ludności z południowych obrzeży Puszczy Sańsko-Wiślanej.
Od wczesnego średniowiecza do XVI wieku z tytułu własności królewskiej Nisko i okolice były eksploatowane gospodarczo jako miejsce wielkich polowań a następnie wyrębu i spławu drewna Sanem i Wisłą.
W drugiej połowie XVI wieku miały miejsce na tych terenach wystąpienia i bunty o charakterze antyfeudalnym. Powodem konfliktu było nadużywanie władzy i wyzysk chłopów przez starostę sandomierskiego Andrzeja Firleja. W związku z tym w 1577 i 1578r. chłopi z Niska, Zalesia, Pława, Zarzecza wnieśli do króla Stefana Batorego, w czasie jego pobytu w Tarnogrodzie i Zamchu, “żałobę” o sprawiedliwość i opiekę. Spowodowało to zaostrzenie konfliktu, który z czasem objął całe starostwo sandomierskie.
W zaistniałym sporze król stanął po stronie chłopów. Andrzej Firlej został wezwany do Warszawy przez króla. Tam też na sejmie walnym koronnym w dniu 10 listopada 1583r. wydano korzystny dekret dla chłopów. Następnie na zjazdach w obecności starosty Firleja w marcu 1583 roku w Niepołomicach i kwietniu tegoż roku w Sandomierzu podjęto dalsze orzeczenia, które w dużym stopniu ulżyły niedoli poddanych w majątkach królewskich.
W XVII wieku cały region znalazł się w latyfundium rodziny Lubomirskich. Nisko, podobnie jak inne osady, np. Ryki, Tuszów czy Lubartów specjalizowało się w uprawie żyta. Gospodarcze zubożenie i zahamowanie rozwoju przyniosły wojny szwedzkie. 27 marca 1656 roku Stefan Czarniecki stoczył tu wielką zwycięską bitwę z ustępującymi ku Wiśle wojskami szwedzkimi Karola Gustawa.
Nisko było miejscem kilku centralnych obozowań i zwoływań szlachty (niemal konfederacji) z całego kraju np. w 1713 czy w 1740r.
Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772r. byłe dobra królewskie stały się własnością funduszu religijnego. Rząd austriacki podjął akcję rozwoju hut żelaza i szkła. Z powodu braku odbiorców i złych dróg transportowych rozwój przemysłu skończył się fiaskiem. Rząd austriacki wystawił Nisko na licytację. Z dniem 14 lipca 1834r. nowym właścicielem Niska został Łowczy Dworu Karol Reinchenbach. Natomiast majątek Sopot koło Niska zakupił magnat pochodzenia polsko-czeskiego Eugeniusz hr. Kinsky.
W 1867r. dobra w Nisku, należące do rodziny Reinchenbachów, nabył hr. Roger de Miremout (pochodzenia austriacko- francuskiego). Staraniem hr. Rogera Resseguiera, który wykorzystał w tym celu koneksje z dworem austriackim, ustanowiono w Nisku siedzibę władz administracyjnych z funkcją starosty. W tym czasie ponownie uruchomiono huty żelaza, fabrykę zapałek, a także założono warsztaty kowalsko-ślusarskie. Po śmierci hr. Rogera Resseguiera majątek odziedziczył jego syn Oliver, który wcześniej w 1868 roku wstąpił w związek małżeński z Marią Kinsky, córką Eugeniusza.
Był to okres dynamicznego rozwoju Niska i okolic. Resseguierowie wybudowali duży tartak, młyn i browar. W 1896r. rozpoczęto budowę kolei na trasie Rozwadów-Nisko-Przeworsk. Od 1877r. istniała poczta konna do Rzeszowa, prowadzona przez Majerów. Od 1900r. do Rzeszowa wiodła bita droga, łącząca się z powstałą wcześniej, obecną ulicą Sandomierską, po której obu stronach stały drewniane domki. W 1875r. wybudowano budynek starostwa (obecnie UGiM), jako że od roku 1857 Nisko było siedzibą powiatu. W 1894r. powstała cegielnia ręczno-konna, a w cztery lata później mechaniczna. W. 1870r. zorganizowano liczący 12 łóżek pierwszy szpital, mieszczący się przy ul. Sandomierskiej (budynek internatu Szkoły Elektrycznej). W osiem lat później uruchomiono pierwszą aptekę.
W latach 1870-1900 Nisko miało 2 sklepy spożywcze, 3 mięsno-wędliniarskie, 3 mięsno-wołowe (żydowskie), 7 przemysłowych, 2 restauracje, piwiarnie, ciastkarnie, sklep monopolowy i z artykułami kolonialnymi.
W latach 1869-1900 wybudowano koszary,gdzie stacjonował 23 batalion pułku austriackiego z Jarosławia. W 1902r. istniało już przedszkole na obecnej ulicy 3-go Maja, prowadzone przez siostry zakonne.
Od 1906r. w majątku Resseguierów było światło elektryczne. W mieście działała własna straż pożarna. Istniał już 40 łóżkowy szpital przy ulicy I. Paderewskiego, świadczący usługi dla okolicznej ludności i miejscowych zakładów pracy: młyna, cegielni, garbarni. O jakości usług lekarskich może świadczyć fakt, że już 25 marca 1846 roku lekarz Buchta zastosował w Nisku znieczulenie eterowe trzecie tego typu w Polsce. W 1904 roku ze składek społeczeństwa powstał budynek Towarzystwa Gimnastycznego “SOKÓŁ”. Te dwie instytucje odegrały wielką rolę w kształtowaniu polskości u młodych ludzi. Świadczy o tym ilość młodzieży niżańskiej, która wzięła udział w walkach o niepodległość. Gimnazjaliści walczyli w legionach Piłsudskiego, a w 1918 uczniowie starszych klas poszli ochotniczo bronić Lwowa. Najwięcej jednak młodzieży walczyło w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku.
Po odzyskaniu niepodległości przy budynku Gimnazjum został odsłonięty pomnik Orląt Lwowskich, upamiętniających poległych uczniów: Stefana Kościółka, Mariana Zarębę. Podczas I wojny światowej miasto zostało dość znacznie zniszczone. Z chwilą uzyskania niepodległości w dniu 31 października 1918 roku, odbył się na plantach wiec z udziałem mieszkańców Niska i okolic. W czasie wiecu poinformowano ludność o podpisaniu kapitulacji przez dowództwo austriackie oraz o powstaniu polskich władz w Krakowie. Przystąpiono do organizacji władz powiatowych. Starostą został profesor gimnazjalny Stanisław Ćwikowski, który mianował nowych wójtów i utworzył porządkową straż obywatelską. Następnie w krótkim czasie została zorganizowana władza powiatowa i lokalna. Tereny niżańskie weszły w nowy etap rozwoju w wolnej, niepodległej Polsce. Rosła liczba mieszkańców – w 1921r. Nisko liczyło 5103 obywateli. Ludność znajdowała zatrudnienie w administracji, na kolei, poczcie, w zakładach drzewnych i cegielni oraz handlu. 19 stycznia 1937r. w kancelarii notariusza Karola Hettlingera w Warszawie podpisano umowę o założeniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod nazwą Zakłady Południowe – Sp. z o.o. w Nisku. 20 marca 1937r. ścięto pierwsze sosny w lasach wsi Pławo, należące uprzednio do Frankego, przygotowując teren pod inwestycje Centralnego Okręgu Przemysłowego.
Dla Niska otwarły się nowe, wielkie perspektywy, nawet osiedle i ośrodek przemysłowy w Stalowej Woli do 1946r. przynależne były do starostwa niżańskiego, a robotnicy rekrutowali się z okolic i miasta Niska. Prawa miejskie otrzymało Nisko 20 października 1933r. do tego czasu było jedną z dwu wsi, w których mieściły się siedziby powiatów. W 1932r. Nisko zyskało herb przedstawiający jodłę i biegnącą z góry na dół wstęgę rzeki San.
W czasie okupacji – Nisko było bastionem polskości. Utworzono tu Obwód AK Nisko z siedzibą w Stalowej Woli. Tu działały Bataliony Chłopskie, “Roch”, “Straż”. Represje hitlerowskie stosunkowo wcześnie dotknęły miasto. Już 6 listopada 1939r. zarządzeniem Land-komisarza Ehausa 150 nauczycieli z całego powiatu zostało wezwanych na konferencje. Wszystkich aresztowano i osadzono w więzieniu w Rzeszowie.
Kolejne represje nastąpiły wiosną 1940r., kiedy to aresztowano prawie całą inteligencje niżańską. Równie okrutny los spotkał żołnierzy i policjantów. Wielu z nich oddało życie na różnych frontach II wojny światowej, w obozach koncentracyjnych i sowieckich łagrach. Nazwiska ich upamiętniają tablice umieszczone na ścianach miejscowego kościoła parafialnego.
Nisko i okolice znalazły się w centrum zainteresowania okupanta niemieckiego jako stolica terytorium żydowskiego, ośrodka emigracyjnego w skali europejskiej. Adolf Eichmann, naczelny “ekspert do rozwiązania kwestii żydowskiej” w hitlerowskich Niemczech, uznał Nisko i okolice za najbardziej nadające się do założenia wydzielonego “państwa żydowskiego”. Pierwszy “Durchgangslager bei Nisko” zlokalizowany został w Zarzeczu. 18 października 1939 roku na stacje kolejową w Nisku przybył 1000-osobowy konwój Żydów z Wiednia i Pragi, do którego sam SS-Hauptsturmfuhrer Adolf Eichmann wygłosił “mowę powitalną”.
Teren przyległy do obszaru niżańskiego stanowił bazę partyzancką, dla oddziałów partyzantów polskich i sowieckich, które nękały skutecznie okupanta, ale w odwecie na ziemi niżańskiej dokonywane były częste aresztowania i pacyfikacje.
Ofiarność miejscowej ludności wspomagającej ruch niepodległościowy spotykała się z okrucieństwem władz okupacyjnych.
Dociera wiadomość o tragicznej śmierci Wodza Naczelnego gen. Władysława Sikorskiego i odkrycia masowych grobów pomordowanych w lesie katyńskim. Zbliża, się front niemiecko-sowiecki. Dochodzą wiadomości o prześladowaniach Polaków przez NKWD na wschodnich, uwolnionych od Niemców terenach. Dowództwa placówek AK wprowadzają akcję “Burza”, mającą na celu wspomaganie Armii Czerwonej. Tuż po wycofaniu się wojsk hitlerowskich, w Nisku i przylegających miejscowościach stacjonują oddziały NKWD, prowadzące śledztwa i wywiady. Powtarzają się przypadki pojedynczych rozstrzeliwań Polaków.
Wreszcie w październiku, a głównie w listopadzie NKWD prowadzi masowe. aresztowania byłych żołnierzy AK i wywozi ich do bazy w Przemyślu.
W niedalekim Ulanowie aresztowano ponad 70 ludzi, w sąsiednim Przędzelu 18, w Nisku 7. Aresztowanych wywożono przeważnie do Borowicz.
Wielu z nich nie powróciło. Rozpoczęły się równocześnie aresztowania przez PUBP i WUBP zwłaszcza wśród środowisk akowskich i powracających zdemobilizowanych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Grupy akowskie, które uniknęły aresztowań, wobec nowego terroru okupacyjnego tworzą nowe oddziały partyzanckie jak np. oddział “Wołyniaka”, “Tarzana” i inne. Nieliczne i małe oddziały są stopniowo likwidowane przez oddziały KBW i UB. Mieszkaniec Niska młody Tadeusz Gajda ps. “Tarzan” został ujęty w okolicy Tarnowa i stracony. Stracony został również jego ojciec ujęty w Mielcu przez UB.
Na terenie Niska powstaje organizacja WIN, której członkowie zostają aresztowani w październiku 1946 i bądź zamordowani, bądź skazani na długie lata więzienia. Zostaje aresztowany i stracony Adam Mirecki “Adaś”, były dowódca okręgu Lublin NOW. Tragiczny los opisywanych wyżej spotkał wielu innych działaczy patriotycznych i członków organizacji niepodległościowych.
30 lipca 1944r. początek powojennego rozwoju miasta Niska. Rozbudowało się ono znacznie. Do 1973 roku Nisko było miastem powiatowym, kiedy to włączono go do nowo powstałego powiatu Stalowa Wola. Od 1975r. stało się siedzibą władz miejsko-gminnych. Podczas kolejnej reformy administracyjnej na skutek społecznych protestów i poparcia okolicznych gmin od 1 lutego 1991r. ustanowiono w Nisku siedzibę Urzędu Rejonowego, który obejmował 8 gmin: Bojanów, Harasiuki, Jarocin, Jeżowe, Krzeszów, Nisko, Rudnik, Ulanów.
Od 1 stycznia 1999 roku Nisko jest siedzibą powiatu.
Powiat Niżański usytuowany jest w Kotlinie Sandomierskiej, w województwie podkarpackim stanowi lokalną wspólnotę samorządową tworzoną przez mieszkańców powiatu oraz terytorium obejmujące: gminę Nisko, Rudnik n/Sanem, Ulanów, Harasiuki, Jarocin, Jeżowe, Krzeszów.

Tekst pochodzi ze strony: www.nisko.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=48&Itemid=54

Przeworsk

Przeworsk – miasto powiatowe w województwie podkarpackim, położone w południowo-wschodniej Polsce, 35 km na wschód od Rzeszowa, 60 km od granicy wschodniej i 120 km od granicy południowej. Miasto zajmuje powierzchnię 22,0 km². Położone jest w dorzeczu rzeki Mleczki, prawobrzeżnego dopływu Wisłoka. Najstarsza jego część ulokowana jest na lessowym wzgórzu wznoszącym się 206 m. n. p. m, opadającym stromo od południa w kierunku Mleczki. Geograficznie Przeworsk leży w Kotlinie Sandomierskiej, w mezoregionach Podgórza Rzeszowskiego i Pradoliny Podkarpackiej. Podgórze obejmuje południową część Miasta, natomiast Pradolina – północną. Występują tu typy rzeźb terenu wysoczyzny i równiny lessowe.
Początki miasta datowane są na przełom X i XI wieku, a ówczesny gród istniał w zachodniej części miejskiego wzgórza, tam, gdzie później wzniesiono Klasztor i Kościół Bożogrobców. Jednak najstarsze ślady osadnictwa na tym terenie sięgają czasów znacznie wcześniejszych niż X wiek, bo młodszej epoki kamiennej, lat nawet 4,5 tys. p.n.e. Licznie znajdowane przedmioty kultury materialnej, również z późniejszych okresów świadczą, iż teren ten był zamieszkiwany nieprzerwanie.
Jeden z takich okresów, datowany na I wiek p.n.e. do V wieku n.e., w związku z ujawnieniem na początku XX wieku stanowisk tej kultury w okolicach Przeworska został nazwany okresem kultury Przeworskiej charakteryzującym się wysokim poziomem rzemiosła, głównie hutnictwa, kowalstwa i garncarstwa oraz dalekosiężnym handlem. Pierwsza historyczna wzmianka o Przeworsku pochodzi z 1280 roku i związana jest ze zwycięstwem Leszka Czarnego pod Koprzywnicą nad wojskami Księcia ruskiego Lwa, po którym Leszek Czarny uderzył na ziemie pogranicza zdobywając m.in. Przeworsko. Nazwa Miasta pierwotnie brzmiała Pereworesk. Później występują nazwy m.in. Preworsko, Przyworsko, a od połowy XV wieku najczęściej Przeworsko. Nazwa ta świadczy o bardzo starym, słowiańskim pochodzeniu osady, a wywodzi się od prasłowiańskiego słowa ,,wroti” oznaczającego zamykanie lub otwieranie, zapewne ze względu na to, iż Miasto położone było w miejscu jakiejś przeszkody lub samo mogło być taką przeszkodą, np. na szlaku handlowym. We wczesnym średniowieczu przebiegał tędy szlak komunikacyjny łączący ważne ośrodki handlowe wschodu i zachodu. Zajęcie Rusi Czerwonej przez Kazimierza Wielkiego umocniło rolę Przeworska jako dynamicznie rozwijającej się osady. Ukoronowaniem tego stało się nadanie przez Władysława Jagiełłę praw miejskich w dniu 25.II.1393 roku, poszerzonych następnie 14.V.1394 roku. Przeworsk jako Miasto dysponujące odpowiednimi przywilejami mogło się dynamicznie rozwijać. W XV wieku stał się ważnym ośrodkiem życia gospodarczego, głównie rzemiosła, przede wszystkim tkackiego, które do XVIII wieku dominowało w Przeworsku (w końcu XVIII wieku działało kilkuset tkaczy) oraz wymiany handlowej.
Do XVIII wieku Przeworsk był miastem prywatnym należącym początkowo do rodu Tarnowskich, później Ostrogskich a następnie Lubomirskich. Na mocy ustawy z 1862 roku Przeworsk przestał być miastem prywatnym, a na jego pieczęci pojawił się napis ,,Magistrat Królewskiego Wolnego Miasta Przeworska” . Po rozbiorach Miasto stało się częścią monarchii austriackiej i na skutek zerwania dotychczasowych więzi handlowych oraz rewolucji przemysłowej pogorszyła się znacznie jego sytuacja gospodarcza. Kolejny okres rozwoju spowodowany został doprowadzeniem do Przeworska w 1859 roku kolei z Krakowa, przedłużonej dwa lata później do Lwowa, a przede wszystkim wybudowanie w 1895 roku Cukrowni przez Galicyjskie Towarzystwo Przemysłu Cukrowniczego. Powstały też nowe linie kolejowe do Rozwadowa w 1902 roku i wąskotorowa do Dynowa w 1904 roku. Rangę Miasta podniosło powołanie Starostwa w 1899 roku. Druga połowa XIX wieku i okres do wybuchu I wojny światowej był korzystnym okresem rozwoju kultury i oświaty w Mieście. Utworzona została szkoła rządowa męska, później żeńska, wreszcie w 1912 zostało utworzone gimnazjum. Rozwinęło swoją działalność Towarzystwo Szkół Ludowych, Towarzystwo Muzyczne, Towarzystwo Dramatyczne, Towarzystwo Mieszczan ,,Gwiazda” , Towarzystwo Sportowe ,,Sokół”. Po pierwszej wojnie światowej nastąpił dalszy rozwój Przeworska, Miasto poszerzyło swoje granice o okoliczne gminy, powstały nowe obiekty użyteczności publicznej, w 1926 roku elektrownia, w 1931 budynek szkoły żeńskiej, w 1937 roku sąd. Oprócz cukrowni istniały w Przeworsku przedsiębiorstwa ordynacji Lubomirskich, liczne zakłady rzemieślnicze i handlowe. Był Przeworsk siedzibą samorządu powiatowego. II wojna światowa zaczęła się w Przeworsku od zbombardowania cukrowni oraz węzła PKP, oraz spalenia XVII wiecznej Synagogi. Po wojnie Przeworsk znacznie poszerzył swoje granice. Wzrosła liczba ludności, powstały nowe przedsiębiorstwa. Miasto uczestniczyło w konkursach “Mistrz Gospodarności” – dwukrotnie zajęło w nich I miejsce, a w 1975 r. uzyskało tytuł “Arcymistrza Gospodarności”.
Przy podjętych w 1910 roku pracach melioracyjnych na rzece Mleczce odkryto wiele narzędzi pracy oraz przedmiotów z gliny, które jak się okazało, stanowią jedne z najstarszych śladów osadnictwa na ziemi przeworskiej, sięgające czasów młodszej epoki kamiennej. W 1960 roku archeolodzy rozpoczęli, kontynuowane przez następne lata wnikliwe prace wykopaliskowe, dostarczające wielu cennych informacji. Odkryto m.in. naczynia kultury ceramiki sznurowej, pochodzące z okresu neolitu i zaliczane do najstarszych zabytków tej kultury. Związane z tą kulturą nasilone osadnictwo rozwijało się na terenach o dobrych, urodzajnych glebach.Większość narzędzi pochodzących z neolitu – okresu poprzedzającego epokę brązu – przypisuje się właśnie ludności kultury ceramiki sznurowej. W rejonie Przeworska odkryto wiele różnych interesujących znalezisk pochodzących z epoki brązu (1700-650 r. p.n.e).Wśród nich znalazł się prawdziwy skarb odkryty w 1865 roku. Skarb z Maćkówki, bo o nim mowa, zawiera 47 przedmiotów wykonanych z brązu, prawdopodobnie ukrytych przez kupca – wędrowca w obliczu jakiegoś grożącego niebezpieczeństwa. W Mleczce w Kańczudze przypadkowo znaleziono brązowy naszyjnik przeznaczony do zdobienia kobiecej szyi, zwracający na siebie uwagę głównie przez ciężar wynoszący ok.2 kg. W zachodniej części Przeworska znajduje się otwarta osada prasłowiańskiej kultury łużyckiej, pochodząca z 700 r. p.n.e. Z epoki brązu wywodzą się również ciałopalne cmentarzyska kultury łużyckiej, będące źródłem poznania wierzeń, ceremonii pogrzebowych oraz innych elementów życia ówczesnych społeczeństw. Groby ciałopalne prócz urn ze spalonymi kośćmi, zawierają liczne przedmioty z brązu.Ślady osad kultury łużyckiej, odkryto w Przeworsku w postaci fragmentów naczyń. Znaleziono także ceramikę m.in. gliniany czerpak. Na podstawie odkryć archeologicznych wnioskować można o wysokim rozwoju kultury materialnej żyjącej wówczas ludności. Upadek kultury łużyckiej na tych terenach, zwanej grupą tarnobrzeską, według badaczy nastąpił prawdopodobnie za sprawą przemieszczających się z terenów wschodniej Słowacji Celtów, a także być może i scytyjskich najeźdźców.
Począwszy od II w.p.n.e. zaczęła kształtować się tzw. kultura przeworska. Ludność słowiańska pozostająca w obrębie tej kultury przyswoiła sobie sporo osiągnięć technicznych w zakresie metalurgii. Mianem “kultury przeworskiej” określa się kulturę materialną ludów żyjących w okresie wpływów kultury prowincjonalno-rzymskiej.Czas pełnego rozkwitu i świetności kultury przeworskiej przypada na III-IV w n.e.
Po raz pierwszy na ślady omawianej kultury natknięto się na początku XX wieku. We wsi Gać, przypadkiem w 1909 roku odkryto ciałopalne cmentarzysko.W sumie znaleziono 180 grobów. Materiały, jakich dostarczyło to cmentarzysko, po konfrontacji z odkryciami z innych stanowisk archeologicznych, pozwalają na częściowe odtworzenie obrazu życia gospodarczego, społecznego i duchownego ówczesnej ludności. Otóż np. narzędzia kowalskie znalezione w jednym z grobów świadczą o tym, że obróbka metali, dzięki której uzyskiwano żelazo stanowiła jedno z najważniejszych zajęć. Sam wyraz określający cmentarzysko wskazuje na fakt, iż powszechnym zwyczajem pogrzebowym było wtedy palenie ciał. Jeśli chodzi o hierarchię społeczną, to wg. bogactwa wyposażenia grobu uważa się, że na jej szczycie znajdowali się wojownicy konni i piesi, uzbrojeni w miecze. Poniżej stali tarczownicy, następnie ludność biedna zależna od arystrokracji rodowej lub plemiennej. Ponadto stwierdzić można, że następował wtedy rozkład wspólnoty rodowej, a kształtowała się demokracja wojskowa.
O bardzo intensywnym osadnictwie kultury przeworskiej świadczą osady znalezione w Przeworsku, Maćkówce, Białobokach. Ludność kultury przeworskiej, oprócz obróbki metalu, kowalstwa, gancarstwa zajmowała się również tkactwem.Bardzo ważną rolę odgrywało rolnictwo, uprawa pszenicy, żyta z zastosowaniem sierpów, półkosków oraz radła okutego żelazną blachą zwaną radlicą.Hodowano wtedy konie potrzebne wojownikom. Istotnym elementem życia gospodarczego był handel prowadzony w postaci wymiany wewnętrznej i zewnętrznej. Świadczą o tym monety znalezione głównie w dolinie Mleczki np. denar Marka Aureliusza czy as Domicjana.
Rozwój kultury przeworskiej został wstrzymany przez rozpoczęte w IV wieku n.e. wędrówki koczowniczych ludów znad Morza Czarnego i Niziny Węgierskiej. Niszczycielskie najazdy Hunów trwające od VI w.n.e. wywołały wędrówki Słowian na Półwysep Bałkański i na zachód Europy.
Lodowce i rzeki polodowcowe sprzed tysiącleci znacząco wpłynęły na ukształtowanie się powierzchni ziemi przeworskiej, albowiem zostawiły po sobie m.in. liczne moreny czołowe. Wzgórza owych moren, częstokroć pokryte warstwą nawianych, urodzajnych gleb lessowych odegrały obok dorzecza Mleczki szczególną rolę dla osadnictwa.
W średniowieczu na jednym z takich wzgórz o wysokości 203 m n.p.m. wzniesiono Przeworsk. Miejsce wprost idealne pod względem istniejących naturalnych warunków obronności. Wzgórze od strony południowej opada ku rzece Mleczce, dziś przepływającej w znacznej odległości od miasta na skutek melioracji przeprowadzonej w 1910 roku. Mleczkę charakteryzowało bardzo kręte koryto, co było przyczyną częstych wylewów powodujących szkody w rolnictwie. Zmieniono jej regulację przez wyprostowanie biegu i rozszerzenie przekroju koryta.
Dalej na południe znajdowały się obszary bagniste, niezmiernie trudne do przebycia bagna i stawy. W okresie wczesnośredniowiecznym, kiedy wzniesiono gród obronny, stanowiący centrum osadnictwa – usypano wał. Jednakże nie pozostały po nim żadne ślady na powierzchni wzgórza, ponieważ pierwotne ukształtowanie terenu zostało poważnie zmienione przez rozległe prace budowlano – ziemne, podjęte na przełomie średniowiecza i czasów renesansowych. Niemniej jednak archeolodzy odkryli fragment wczesnośredniowiecznego wału grodu oraz inne zabytki z tamtego okresu.
Najbardziej zagrożone były strony wschodnia i zachodnia (stanowiły łatwy cel do zdobycia), stąd też wzięło się cyplowate położenie średniowiecznych kościołów. W części zachodniej Przeworska wybudowano kościół farny św.Ducha, a we wschodniej klasztor bernardynów. Strona północna zabezpieczona została solidnymi murami obronnymi oraz głęboką, miejską fosą wypełnioną wodą. Na tzw. “Mokrej Stronie”, tylko niektóre odcinki zostały wzmocnione ceglanymi murami, poza tym usypano wały ziemne (stąd w dzisiejszej topografii Przeworska pochodzi nazwa ulicy Wałowej).
Ulice Przeworska przebiegają z zachodu na wschód, na co w równym stopniu wpłynęły zarówno względy obronne, jak i przebieg ważnych dróg handlowych. Przez Przeworsk przebiegał szlak handlowy wiodący z Lwowa przez Przemyśl do Krakowa oraz z Sandomierza na Węgry. Przejeżdżający kupcy kontaktowali się z miejscową ludnością. Przeworsk był dla nich jednym z etapów wymiany handlowej.
Najistotniejsze dla rozwoju osadnictwa zawsze były czynniki geograficzne, również w przypadku okolic Przeworska.Tutaj rozwijało się ono głównie w dolinach rzek, strumyków i potoków. Wykopaliska archeologiczne i nazwy osiedli świadczą o ich początkach sięgających co najmniej czasów wczesnohistorycznych. Przeworsk, uchodzi za jedną z najstarszych osad. Do bardzo starych miejscowości należą również: Gać, Studzian, Grzęska, Sietesz, Nowosielce, Siedleczka. Nazwy osad najczęściej mają charakter topograficzny, rzadziej zaś patroniczny. Trafiają się także nazwy określające siedziby mieszkańców. Ziemia przeworska, ze względu na sprzyjające warunki geograficzne była i jest okolicą o gęstym zaludnieniu.

Tekst pochodzi ze strony: www.przeworsk.um.gov.pl/historia

Leżajsk

Leżajsk – to jedno z najstarszych miast Polski południowo-wschodniej, które może poszczycić się ponad 600 letnią historią swojego istnienia. Położone jest u podnóża wschodniej krawędzi Płaskowyżu Kolbuszowskiego, tuż nad doliną Sanu, który płynie w odległości 3,5 km od centrum miasta. Zajmuje obszar ponad 20 km, od zachodu granicząc z wielkim sosnowym borem, stanowiącym resztki dawnej Puszczy Sandomierskiej, od wschodu opiera się o lewy brzeg Sanu, od południa otoczony jest na małym odcinku korytem rzeki Błotni zmierzającej do Sanu, od północy zaś wkracza na piaszczysto-gliniastą dolinę Sanu, gdzie według dokumentów (w rejonie dzisiejszej wsi Stare Miasto) znajdowało się centrum Leżajskiego grodu. Leżajsk, zwany pierwotnie “Leżeńskiem” (nazwa prawdopodobnie pochodzi od słowa “leże” – stary termin wojskowy oznaczający miejsce postoju, obozowisko) jako osada istniał już prawdopodobnie w XIII wieku. Początki tej osady giną w mrokach dziejów. Pierwsze historyczne wzmianki o Leżajsku – “Lanżyasko” – spotkać można w wierszu Jana Kochanowskiego pt. “Dryas Zamchana”. W opisie miejscowości “Lanżyasko” poeta sięga początków XIII wieku, a mianowicie roku 1228. Pierwsza historyczna i udokumentowana wiadomość o Leżajsku pochodzi jednakże dopiero z połowy XIV wieku. Jest to przywilej króla Kazimierza Wielkiego dla Jana Pakosławica: “Dnia 19 stycznia 1354 roku król Kazimierz Wielki nadał Janowi Pakosławicowi, dziedzicowi Stożysk, Rzeszów ze znacznym obszarem ziemi i wieś Lanżaysko na granicy Ziemi Jarosławskiej leżące”. Średniowieczne dzieje miasta Leżajska zamykają się w latach 1397-1524. Pierwszą datę wyznacza wydanie przez Władysława Jagiełłę przywileju lokacyjnego. Datą kończącą średniowieczny okres dziejów miasta jest rok 1524 – wydanie przez Zygmunta Starego drugiego przywileju lokacyjnego, na mocy, którego przeniesiono miasto na inny, bardziej obronny teren. Prawa miejskie uzyskała wieś Królewska Leżeńsko w roku 1397 na podstawie dokumentu wydanego w Radomiu przez króla Władysława Jagiełłę na prośbę wójta Jana Wałacha. Pragnąc pożytki nasze i Państwa naszego przez osadzanie wsi i miast pomnażać (…) przez karczowanie lasów i zarośli do urodzajnego przywieść stanu, postanowiliśmy wieś naszą Leżeńsko przeistoczyć na miasto z nadaniem mu nazwy “Królowo myesto…”. Nazwa Królowo myesto, mająca charakter oficjalny nie utrzymała się, mimo, że w dokumentach tak właśnie miasto nazywano. Dawna tradycja okazała się mocniejsza i miasto przejęło nazwę wsi, na terenie której powstało. Król powierzył wójtostwo Leżajska, za sto grzywien praskich (licząc za grzywnę 48 groszy polskich) Stanisławowi Jasieńskiemu, mieszczaninowi z niedalekiego Przeworska. Na zagospodarowanie przeznaczył miastu milę lasu po obu stronach Sanu. Ponadto 130 łanów ziemi, z czego 8 miało przypaść Kościołowi. W roku 1435 Leżajska Królewszczyznę przeorganizowano w Starostwo leżajskie, znakomicie się rozwijające na obfitujących w drzewo, zwierzynę i żyzne grunty nadsańskich ziemi. Był to najlepszy okres dla rozwoju ekonomicznego miasta. Przez Leżajsk wiodła droga handlowa z południowego wschodu na północ wzdłuż Sanu. Bogactwo miasta przyciągnęło Tatarów, toteż w latach 1498, 1500, 1509, 1519, 1524 doszczętnie złupili i zniszczyli miasto. Coś trzeba było zmienić, aby zapewnić miastu dalsze życie i rozwój. Los Leżajska odmienił król Zygmunt I Stary. W 1524 roku osobiście przybył do Leżajska i specjalnym dokumentem, wydanym we Lwowie, przeniósł gród znad Sanu na miejsce bardziej obronne (miejsce obecne), zaś dawny Leżajsk przybrał nazwę Stare Miasto i zszedł do rzędu wsi. Równocześnie król nadał miastu nową nazwę Leżajsk Zygmuntowski. Przywilej lokacyjny wydany przez Zygmunta Starego w 1524 roku otwierał nowy rozdział w dziejach miasta Leżajska. Przeniesienie miasta na nowe miejsce i przywileje zagwarantowane jego mieszkańcom wpłynęły na szybki jego rozwój. Leżajsk staje się w tym okresie znacznym ośrodkiem życia gospodarczego. Rozwija się rzemiosło (istniało 51 cechów) i handel zbożem, futrami, dywanami suknem. Leżajsk w latach 1553-1557 by starostwem królowej Bony, której działalność gospodarcza okazała się bardzo korzystna dla miasta. W latach 1607-1610 miasto stało się widownią krwawych zamieszek i swawoli magnatów – Łukasza Opalińskiego i Stanisława Stadnickiego. Pierwszy z nich był starostą leżajskim, późniejszym marszałkiem wielkim koronnym, drugi – panem na Łańcucie, zwanym powszechnie “diabłem łańcuckim”, znanym awanturnikiem. Stadnicki organizował zbrojne wyprawy na dobra Opalińskiego. Miasto drogo zapłaciło za porachunki magnatów. W ciągu 3 lat wojny domowej zostało dwukrotnie złupione i spalone. Opaliński po pokonaniu Stadnickiego ufundował w Leżajsku Klasztor Bernardynów, ozdobę Leżajska. Niedługo po zakończeniu magnackiej wojny, bo w 1623 roku na miasto znów najeżdżają Tatarzy, paląc go i plądrując, a ludność uprowadzając w jasyr. Wiatach 1655-1656 Leżajsk znajduje się w ogniu wojny szwedzkiej. Przez miasto dwukrotnie przeciągają wojska króla szwedzkiego Karola Gustawa, łupiąc starostwo leżajskie. Potem przez następne 50 lat Leżajsk był niszczony przez wojska węgierskie Jerzego Rakoczego, drugi najazd Szwedów za Karola XII i Konfederację Tamogrodzką. W wyniku I rozbioru Polski w 1772 roku miasto Leżajsk zostaje włączone do monarchii austriackiej. Zaborcy likwidują starostwo leżajskie. Ostatnim starostą w Leżajsku był Józef Potocki. Przez ponad 40 lat dobra leżajskie administrowane były przez urzędników austriackich i dopiero w wyniku licytacji w 1819 roku sprzedane zostały hrabiem Wojciechowi Mierowi. Od niego zaś nabył je w latach 1830-1831 Alfred Potocki, pierwszy ordynat w Łańcucie. Leżajsk stał się odtąd prowincjonalnym ośrodkiem miejskim, położonym na pograniczu zaborów austriackiego i rosyjskiego, bez większego znaczenia gospodarczego i bez jakichkolwiek perspektyw rozwojowych. Kilkakrotnie niszczyły go pożary. Jeden z nich w 1811 roku strawił całe centrum miasta, w którym ocalało tylko kilka murowanych budynków. Gospodarczą stagnację Leżajska przerywają wydarzenia polityczne W 1809 roku zajęły miasto wojska Księstwa Warszawskiego dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego. Wkrótce jednak wycofały się i do miasta ponownie wkroczyli Austriacy. Głośnym echem odbiło się w Leżajsku powstanie styczniowe w 1863 roku. Mieszczanie leżajscy licznie zasilali szeregi powstańców i kilkudziesięciu z nich zginęło w walkach z wojskami carskimi. Pierwsza wojna światowa (1914-1918) dała się miastu poważnie we znaki. Rekwizycje i przemarsze wojsk austriackich, rosyjskich i niemieckich, rabunki i pożary, walki nad Sanem doprowadziły do poważnych zniszczeń i śmierci wielu ludzi. Po I wojnie światowej Leżajsk i okolice weszły w obręb powiatu łańcuckiego i województwa lwowskiego. Był to trudny okres dla mieszkańców Leżajska, ponieważ panowała inflacja pieniężna, niedostatek pracy, powszechna nędza. Pewna stabilizacja gospodarcza rozpoczęła się dopiero od 1925 roku po zwalczeniu inflacji. Leżajsk pozostał nadal niewielkim zacofanym ośrodkiem miejskim, którego mieszkańcy trudnili się głównie handlem, rękodzielnictwem i rzemiosłem. Przez okres międzywojenny pomyślnie rozwijało się życie kulturalne miasta. Prężnie działało Gimnazjum i Liceum, powołane jeszcze w 1912 roku oraz dwie szkoły powszechne. Działało też kilka bibliotek publicznych. Największymi inwestycjami z tych lat był tartak i okazały gmach sądu powiatowego. W 1939 roku miasto zamieszkiwało 4038 Polaków, ok. 2000 Żydów i ok. 500 Ukraińców. Bezpośrednie skutki II wojny światowej i hitlerowskiego najazdu na nasz kraj Leżajsk odczuł w dniu 4 września 1939 roku. Na miasto wówczas dokonało nalotu 11 niemieckich samolotów. Odtąd naloty trwały bez przerwy, szerząc panikę i zniszczenie. 10 września 1939 roku zmotoryzowane oddziały niemieckie wkroczyły do Leżajska i dzień ten stal się początkiem trwającej niemalże 5 lat okupacji hitlerowskiej, jednego z najtragiczniejszych okresów w jego dziejach. Łapanki, aresztowania, rewizje i rozstrzeliwania stały się od pierwszych dni hitlerowskich rządów rzeczą codzienną w życiu mieszkańców miasta. Jako pierwsi doświadczyli skutków okupacyjnych leżajscy Żydzi. Zostali skoncentrowani w gettach, skąd wywieziono ich do obozów zagłady oraz na miejsca masowej eksterminacji. Płytami nagrobkowymi z cmentarza żydowskiego Niemcy wybrukowali leżajski rynek.Niemniej okrutny los spotkał polską ludność Leżajska. Zmuszano ją do poniżających prac, wysyłano na niewolnicze roboty w głąb Rzeszy. 28 maja 1943 roku Niemcy aresztowali ok. 300 mieszkańców, z których część zwolniono, niektórych zesłano do obozów, zaś 43 rozstrzelano. Ogółem w okresie okupacji zginęło ok. 3,5 tysiąca mieszkańców Leżajska, a więc więcej niż połowa ogólnej liczby jego mieszkańców z 1939 roku. Odpowiedzią na terror hitlerowców był udział ludzi z Leżajska w akcjach Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Gwardii Ludowej. Wydawano prasę konspiracyjną. Walka z okupantem była różnorodna. Z bronią w ręku i granatem w kieszeni atakowano posterunki niemieckie, odbijano więźniów i kontyngenty, niszczono tory i mosty, likwidowano zdrajców i najbardziej zwyrodniałych Niemców. Istniał jeszcze inny, cichy front walki o zachowanie godności, o ochronę tego, co najcenniejsze – umysłów młodzieży przed degeneracją, wynarodowieniem i ciemnotą. Ważną rolę w tym cichym froncie walki odegrali nauczyciele, którzy na terenie Leżajska i okolicach zorganizowali i prowadzili tajne nauczanie dzieci i młodzieży. 24 lipca 1944 roku Leżajsk został wyzwolony przez wojska radzieckie. Znaczyło to zakończenie okresu okupacji hitlerowskiej. Będąc przez wiele lat typowym, niewielkim miasteczkiem, najbardziej zacofanej gospodarczo i społecznie części naszego kraju, Leżajsk miał w latach powojennych niełatwy start do nowego życia. Zniszczenia wojenne, straty w ludziach, a także brak większego przemysłu, wszystko to hamowało jego rozwój. Dopiero na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych Leżajsk zaczął się podnosić z upadku i zacofania. W 1947 roku zaczęła działać w mieście Miejska Biblioteka Publiczna, w 1951 roku otrzymał radiowęzeł, a w 1954 roku zelektryfikowano miasto. Większy rozmach w rozwoju miasta nastąpił dopiero po utworzeniu w 1956 roku powiatu leżajskiego. Istniał on do 31. V. 1975 roku. W tym czasie nastąpił wzrost industrializacji Leżajska. Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych wzniesiono i oddano do użytku Zakłady Silikatowe, Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego “Hortex”, Fabrykę Maszyn, Zakłady Instal, Browar. Obok tych zakładów powstało szereg mniejszych. Od 1966 roku wzmożone budowę bloków mieszkalnych i domów jednorodzinnych na kilku osiedlach. Konieczne to było w związku ze wzrostem zatrudnienia w zakładach pracy, jak też idącym w ślad za tym zwiększaniem się liczby ludności miasta. Ludność z miasta z cyfry 4500 w 1944 roku podnosiła się systematycznie i przy końcu 1997 roku osiągnęła 16 tysięcy.Po likwidacji powiatu leżajskiego powołano Rejon Leżajsk, który powiększono w sierpniu 1990 roku. Jego ośrodkiem zostało miasto Leżajsk. Obszarem przewyższa on dwukrotnie powiat leżajski z lat 1956 – 1975. Wizerunek Leżajska jest typowy dla wielu miast polskich obecnej doby. Kolorowe szyldy nęcące różnorodnością towarów, witryny sklepowe, banki. Nad tą współczesną fasadą górują w Leżajsku zabytki, będące świadectwem przeszłości, znamion wytrwałości pokoleń mieszkańców, która sprawiła, że miasto odradzało się po każdej klęsce, powstawało na nowo, niczym “Feniks z popiołów”.

Tekst pochodzi ze strony: www.sp1.lezajsk.pl/page.php?19

Jasło

Jasło

Zróżnicowane warunki naturalne i sprzyjające środowisko powodowały już w odległych czasach prehistorycznych osiedlanie się na terenie Jasła i okolic różnych grup ludności. Archeolodzy znaleźli tu ślady ludzkie sprzed 30 tys. lat.
Prawdopodobnie ówcześni łowcy znaleźli schronienie w jaskiniach znajdujących się na zboczach Liwocza. W Niepli i Sieklówce natrafiono na wyroby z krzemienia, rogu, fragmenty ceramiki, datowane na połowę IV tysiąclecia p.n.e. Z Przysiek i Trzcinicy pochodzą kamienne siekierki wytworzone około 3 tysięcy lat p.n.e. przez ludzi nazywanych ludnością kultury sznurowej.
Wyjątkowo obfity materiał badawczy przyniosły badania grodziska w Trzcinicy, gdzie widoczna jest ciągłość osadnicza od wczesnej epoki brązu, aż po wczesne średniowiecze. Przypuszcza się, że około 1800 – 1500 lat p.n.e. okolicę zasiedlały plemiona kultury mierzanowskiej, zajmujące się łowiectwem, hodowlą zwierząt i w małym stopniu rolnictwem. Ich dziełem jest właśnie wyżej wspomniana osada obronna w Trzcinicy. W połowie II tysiąclecia p.n.e. na kulturę mierzanowicką zaczęły oddziaływać plemiona zakarpackie związane z kulturą otomańską, wywodzące się z obszarów dzisiejszej Rumuni, Węgier i Słowacji. Liczne zabytki związane z kulturą cywilizacji czarnomorskiej stawiają Trzcinicę w gronie najciekawszych obiektów archeologicznych w Polsce. Można spotkać hipotezy, iż grodziska w Trzcinicy, Lisowie, a także tuż nad brzegiem rzeki Ropy w Kunowej, stanowiły system obronny przy drodze na Ruś.
Świadectwami, które potwierdzają rozwój Jasła oraz rozpoczęcie handlu w okresie rzymskim (cztery wieki naszej ery), są wykopaliska monet. Pierwsze numizmaty odkryto przypadkowo w czasie budowy kolei podkarpackiej w 1875 roku, kolejne w Święcanach w 1957 roku.
W wiekach VI – IX, w wielu rejonach Małopolski obserwuje się osłabienie bądź wręcz zanik osadnictwa, tymczasem ziemia jasielska pozostaje nadal dość gęsto zaludniona. Niektórzy badacze wiążą ten fakt z powstawaniem państwa Wiślan. Skąpe przekazy źródłowe i słabo udokumentowane odkrycia archeologiczne, nie pozwalają na określenie granic tego państwa, a nawet udowodnienie, że w ogóle istniało. W wieku XI osadnictwo na ziemi jasielskiej staje się coraz bardziej ekspansywne. Przypuszczalnie wtedy to powstaje osada Jasiel, zalążek przyszłego miasta Jasła. Założono ją w sąsiedztwie niewielkiego grodu, strzegącego szlaku handlowego biegnącego doliną Wisłoki.
W okresie od XI do XIV wieku ziemie wchodzące w skład powiatu jasielskiego, należały do kasztelani bieckiej. Najstarsza wzmianka o osadzie Jasiel pochodzi z 1185 roku. Wówczas to Mikołaj Bogoria, jej właściciel, podarował wieś klasztorowi cystersów w Koprzywnicy. W przywileju Bolesława Wstydliwego z 1277 roku, zatwierdzającym posiadłości koprzywnickich cystersów, pojawia się nazwa Jasło. Z 1313 roku pochodzi wzmianka o istnieniu warownego zamku Golesz, stojącego na zalesionej krawędzi doliny Wisłoki, przy obecnej drodze do Kołaczyc.
W 1365 roku król Kazimierz Wielki nadał Jasłu prawa miejskie, przejmując je jednocześnie od cystersów i czyniąc miastem królewskim. Jasło stało się typowym, w wyrazie przestrzennym i architektonicznym miastem średniowiecznym. Ten układ z niewielkimi zmianami przetrwał do dzisiejszych czasów i zaświadcza o starym rodowodzie miasta u zbiegu trzech rzek: Wisłoki, Ropy i Jasiołki.
Jasło, leżące na skrzyżowaniu szlaków handlowych: węgierskiego i podkarpackiego ze wschodu na zachód, szybko się rozwijało. W mieście działali liczni rzemieślnicy, zrzeszeni w cechach, kupcy utrzymywali kontakty handlowe z Bieczem, Pilznem, Dębowcem, Krakowem i węgierskim Bardiowem. Z Węgier sprowadzano wino, piwo, konie, miedź, natomiast eksportowano tam płótno, sukno i żelazo. Targi i jarmarki przyciągały kupców z odległych stron kraju i zagranicy.
W 1474 roku przetoczył się przez Podkarpacie najazd wojsk węgierskich Tomasza Tarczaya. Wojska te zajęły Jasło, a następnie splądrowały je i spaliły. Utrapieniem ziemi jasielskiej były nie tylko obce wojska, które paraliżowały handel, osłabiały gospodarkę i przynosiły straty w ludziach, ale także zbójeckie napady na karawany kupieckie, dokonywane przez tak zwanych beskidników. Były to bandy opryszków organizowane przez właścicieli ziemskich. Do sejmu często trafiały skargi na rozbójniczy proceder miejscowej szlachty, lecz nigdy nikogo nie ukarano.
Wiek XV i XVI to okres rozkwitu Jasła, który niestety trwa niedługo. W wieku XVII kończy się prawdziwie złoty okres w dziejach Jasła i regionu. W 1634 i 1635 roku miasto doznało dotkliwych strat ze strony wojsk koronnych. Najpierw chorągiew Stanisława Potockiego, stacjonująca w tym rejonie nałożyła na mieszczan kontrybucje w wysokości 260 zł. Potem dowódca innej chorągwi nakazał płacić miastu za utrzymanie swoich żołnierzy. Mimo tych krzywd widać było bogactwo miasta, gdyż nie doprowadziły do jego upadku.
W 1656 roku ziemie jasielskie spustoszyły wojska szwedzkie, a w 1657 siedmiogrodzkie pod dowództwem Jerzego II Rakoczego. Najazdy te zbiegły się z epidemią cholery, która zdziesiątkowała mieszkańców Jasła. Dodatkowe zniszczenia przyniosły w 1670 i 1683 roku groźne pożary, które zniszczyły większość zabudowań miasta. Pożar w 1683 roku, pochłonął ratusz, spłonęły księgi miejskie, dokumenty potwierdzające otrzymane przywileje królewskie i inne cenne dokumenty.
Wiek XIX przyniósł w powiecie ważne zmiany społeczno – gospodarcze. Jedną z nich było uwłaszczenie chłopów po znanych wydarzeniach w 1846 r. – tzw. rzeź galicyjska przeprowadzona pod dowództwem Jakuba Szeli. Drugą – odkrycia Ignacego Łukasiewicza, który to w latach 1857 – 1866 prowadził na rynku aptekę, a następnie założył na przedmieściu Ulaszowice pierwszą w świecie przemysłową destylarnię ropy. Trzecim ważnym wydarzeniem było uruchomienie kolei żelaznych na trasach: Stróże – Jasło – Krosno – Sanok oraz Jasło – Rzeszów.
Niestety I wojna światowa zahamowała rozwój ziemi jasielskiej.
Działania frontowe kilkakrotnie przetoczyły się przez te tereny. W krwawych bitwach ginęli żołnierze i cywile, płonęły wsie i miasta. Zostały po nich dziesiątki cmentarzy wojennych, chroniących szczątki Niemców, Austriaków, Rosjan, Ukraińców, Gruzinów i przedstawicieli innych narodów carskiego imperium. Leży na tych cmentarzach wielu Polaków, których tragedią było, że zmuszono ich w 3 armiach zaborczych walczyć także przeciwko swoim braciom. I wojna światowa krwawo zapisała się w dziejach Jasła i okolic, już u schyłku września 1914 roku dotarły tu wojska rosyjskie. Wyparte zostały przez wojska austriackie we wrześniu i listopadzie, jednak wróciły końcem grudnia. Zimą 1915 roku, gdy front utrwalił się pod Gorlicami, Jasło znalazło się na terenach przyfrontowych. Stacjonowały tu duże ilości wojsk rosyjskich. W maju 1915 roku Jasło i okolice zajmują wojska austro – węgierskie i niemieckie.
Okres międzywojenny mimo niełatwych lat był okresem rozwoju gospodarczego. Jasło rozbudowało się, zmienił się także wygląd podmiejskich wsi. Jasielskie stało się miejscem inwestycji Centralnego Okręgu Przemysłowego. Rozbudowano Rafinerię Niegłowice. Powstał także zakłady chemiczne przemysłu zbrojeniowego „Gamrat” w Krajowicach.
Również II wojna światowa spowodowała w powiecie ogromne straty ludzkie i materialne. Od pierwszych dni wojny Jasło znajdowało się w zasięgu niemieckiego lotnictwa. Armia niemiecka zdobyła miasto po walkach na południu powiatu i w bliskich okolicach Jasła w dniu 8 września 1939. Broniąca Jasła armia „Karpaty” i bataliony Obrony Narodowej zostały wyparte na wschód. W mieście i okolicy zaczął się terror okupanta. Ziemia jasielska przedstawiała dla Niemców dużą wartość, tak ze względów strategicznych, jak i gospodarczych (przemysł naftowy, gaz ziemny). Miasto stało się stolicą powiatu, który swym zasięgiem objął również Gorlice. W mieście i okolicy stacjonowały duże oddziały werhmachtu. Utworzono różne formacje policyjne i osławione zbrodniami jasielskie Gestapo. W mieście utworzono także więzienie, a w pobliskich Szebniach – obóz koncentracyjny. Dokonano eksterminacji ludności żydowskiej. Wraz z narastaniem terroru okupanta w Jaśle i okolicach rozwijała się polska konspiracja zbrojna. Największą rolę odgrywała Armia Krajowa. Jasielski obwód AK kryptonim „Jagoda”, „Jabłecznik” wchodził do inspektoratu Jasło – Krosno o kryptonimie „Joachim”. Brał udział w akcjach wywiadowczych, dywersyjnych, w tym w akcji „Burza”. Komendantem był kapitan Józef Modrzejewski używający różnych kryptonimów „Lis” czy „Sęp”.
Przed wycofaniem się Niemcy planowo zniszczyli miasto. W ten sposób Jasło zostało zniszczone w blisko 97%. Lasy w Warzycach stały się miejscem masowych straceń dokonywanych przez jasielskie Gestapo. Innym miejscem straceń były jeszcze „Doły Bierowskie”.
Po wojnie stopniowo i wytrwale, społeczeństwo powiatu przeprowadzało zmiany gospodarcze, budowało domy, szkoły, placówki zdrowia, drogi, przeprowadzało elektryfikację, rozwijało rolnictwo, handel, przemysł drzewny, budowlany, przetwórczy, naftowy, metalowy. W 1999 r. powołano powiat jasielski o charakterze samorządowym.
Bogata i burzliwa przeszłość Jasła zamknięta jest nie tylko w materialnych śladach dawnych budowli, ale także w pisanych dokumentach historii i kultury w zbiorach Muzeum regionalnego. Architektura powojennego Jasła różni się zasadniczo od stylu zabudowy z wcześniejszych czasów. Odbudowując miasto w małym stopniu zadbano o przywrócenie dawnych pamiątek, zarówno w społecznym jak i indywidualnym budownictwie. Miasto znacznie się rozbudowało, powiększyło zasięg swego obszaru przyłączeniem okolicznych wiosek, potroiło liczbę ludności w stosunku do czasów przedwojennych.

Doświadczenie

Doświadczenie

W trakcie naszej działalności wykonaliśmy kilkadziesiąt zleceń obejmujących Gminne Ewidencje Zabytków, nadzory oraz badania archeologiczne na kilkudziesięciu stanowiskach archeologicznych w województwie mazowieckim, małopolskim, dolnośląskim, lubelskim, świętokrzyskim, podkarpackim oraz śląskim. Wśród nich najważniejsze to:

2008

  • 30.12.2008 – 27.08.2009 – sporządzenie dokumentacji z badań archeologicznych prowadzonych na ulicy Olejnej oraz Bramowej w Lublinie. Wykonano na zlecenie firmy zewnętrznej.

2010

  • 08.09.2010 – 09.09.2010 – wykonanie weryfikacyjnych badań stanowisk archeologicznych w obrębie gminy Stromiec. Badania i dokumentacje wykonano na zlecenie Urzędu Gminy Stromiec.
  • 06.09.2010 – 20.09.2010 – nadzór archeologiczny przeprowadzony na działce nr 7/8 przy ulicy Kieleckiej w Radomiu. Badania i dokumentację wykonano na zlecenie RTC Spółka z o.o.
  • 04.10.2010 – 11.10.2010 – badania powierzchniowe wykonane w ramach systemu Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP) na obszarze 75 – 69. W porozumieniu z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Warszawie, delegaturą w Radomiu.
  • 02.11.2010 – 13.11.2010 – nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi związanymi z budową domku jednorodzinnego na działce nr 5 przy ulicy Piotrówka w Radomiu. Badania wykonane zostały na zlecenie prywatne.

2011

  • 11.04.2011 – 27.04.2011 – badania powierzchniowo-sondażowe w miejscowości Mała Wieś, gmina Promna. Badania i dokumentację wykonano na zlecenie prywatne.
  • 26.11.2011 – nadzór archeologiczny nad przebudową sieci kablowej 15kV ze zmianą usytuowania odcinka na działkach nr 3676/2, 3676/6 i 3676/7 przy ulicy Gimnazjalnej w Przeworsku. Badania wykonane na zlecenie prywatne.

2012

  • 16.05.2012 – 07.11.2012 – nadzór archeologiczny nad realizacją inwestycji “Rewitalizacja Miasta Kock”. Nadzór obejmował: przebudowę płyty rynku w Kocku polegającą na rewitalizacji Rynku miejskiego, przebudowę sieci kanalizacji sanitarnej oraz wodociągowej w obrębie płyty rynku. Badania wykonane zostały na zlecenie Urzędu Gminy w Kocku.
  • 17.09.2012 – 27.09.2012 – nadzór nad budową sieci wodociągowej wraz z przyłączami do budynków mieszkalnych przy ulicach Krętej i Tkackiej w Przeworsku. Badania wykonano na zlecenie firmy zewnętrznej.
  • 04.10.2012 – 30.11.2012 – nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi związanymi z realizacją inwestycji “Przebudowa drogi powiatowej nr 3541W od drogi 744 – Zalesice w gminie Wierzbica, powiat radomski”. Badania wykonane zostały na zlecenie Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w Radomiu.
  • 07.11.2012 – 21.11.2012 – nadzór archeologiczny nad pracami ziemnymi remontowanego gazociągu oraz przyłączy przy ulicach Focha, Focha 3, Focha 5 oraz Kilińskiego 14 w Radomiu. Badania wykonane zostały na zlecenie Mazowieckiej Spółki Gazownictwa sp. z o.o., Oddział Zakład Gazowniczy Radom.

2013

  • 30.04.2013 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego przy ulicy Bagiennej w Radomiu. Wykonano na zlecenie osoby prywatnej.
  • 05 – 06.2013 – wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Ryglice. Wykonano na zlecenie Urzędu Gminy Ryglice.
  • 06 – 11.2013 – nadzór archeologiczny nad przebudową drogi wojewódzkiej 880 Jarosław – Pruchnik. Wykonano na zlecenie Podkarpackiego Wojewódzkiego Zarządu Dróg w Rzeszowie.
  • 07 .2013 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Dąbrowa. Nadzór wykonano na zlecenie osoby prywatnej.
  • 08.2013 – nadzór archeologiczny nad przebudową boiska sportowego przy ulicy Spytka 2 w Jarosławiu. Wykonano na zlecenie Szkoły Podstawowej nr 6 w Jarosławiu.
  • 08.2013 – nadzór archeologiczny nad realizacją inwestycji “Budowa sieci cieplnej preizolowanej od komory MK-102 przy ul. Królowej Jadwigi do komory MP-9 przy ul. Łokietka w Radomiu.” Nadzór wykonano na zlecenie EL-Pomiar Gdańsk.
  • 08-11.2013 – wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Tuchów. Wykonano na zlecenie Urzędu Miejskiego w Tuchowie.
  • 09-11.2013 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Rewitalizacja terenu Starego Miasta – podziemna trasa turystyczna.” Nadzór wykonano na zlecenie Urzędu Miejskiego w Przemyślu.
  • 11.2013 – nadzór archeologiczny nad przebudową dwóch stacji transformatorowych z dojazdem wraz z nawiązaniami do sieci energetycznej SN 15 kV i niskiego napięcia w rejonie ulic Witosa, Wąskiej, Targowej, Berka Joselewicza i Sitarskiej w Głogowie Małopolskim. Nadzór wykonano na zlecenie PPUH Zakład Instalatorstwa Elektrycznego Głogów Małopolski.
  • 11.2013 – nadzór archeologiczny nad realizacją zadania budowa przyłącza energetycznego do zasilania budynku mieszkalnego w miejscowości Dąbrowa. Nadzór wykonano na zlecenie firmy Energotechnika w Rzeszowie.
  • 11.2013 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego przy ulicy Odrzańskiej w Radomiu. Nadzór wykonano na zlecenie prywatnego właściciela.

2014

  • 20.05-06.06.2014 – nadzór archeologiczny nad zadaniem inwestycyjnym “Modernizacja, przebudowa i rozbudowa istniejącego wodociągu gminnego w Chmielniku, woj. podkarpackie”.
  • 24.07.2014-31.07.2014 – nadzór archeologiczny przy realizacji inwestycji pn. „Budowa sieci wodociągowej w miejscowości Kępa Niemojewska, gm. Grabów nad Pilicą, pow. kozienicki – Etap I”
  • 06 – 08.2014 – Pełnienie nadzoru archeologicznego nad zadaniem inwestycyjnym „Rewitalizacja śródmieścia Pińczowa” – budowa ogólnodostępnych boisk wielofunkcyjnych przy Gimnazjum nr 2.
  • 07- 30.07.2014 – nadzór archeologiczny przy realizacji inwestycji pn. „Budowa kolektora deszczowego w pasie drogowym ul. Grobickiego w celu odprowadzania wód deszczowych z Tarnobrzeskiej specjalnej strefy ekonomicznej w Radomiu – odcinek od S17 do S24″.
  • 04.08 – 18.08.2014 – nadzór archeologiczny nad zadaniem inwestycyjnym pod nazwą „Przyłącze ciepłownicze w technologii rur preizolowanych z kablem transmisyjnym do budynku przy ulicy Katedralna 6 i Rynek 15 w Przemyślu”
  • 21-25.08.2014 – Przedinwestycyjne badania wykopaliskowe na stanowisku 3 (AZP: 111- 83/20) w Sierakoścach, gm. Fredropol, przeprowadzone związku z planowanym rozpoczęciem inwestycji pn. „Budowa kanalizacji sanitarnej w miejscowości Sierakośce II etap, Nowe Sady, Sólca”
  • 21-25.08.2014 – Przedinwestycyjne badania wykopaliskowe na stanowisku 25 (AZP: 111- 83/79) w Sierakoścach, gm. Fredropol, przeprowadzone związku z planowanym rozpoczęciem inwestycji pn. „Budowa kanalizacji sanitarnej w miejscowości Sierakośce II etap, Nowe Sady, Sólca”
  • 02.09.2014 – 31.09.2014 nadzór archeologiczny
  • 30.08-30.10.2014 r. – nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Rewitalizacja terenu Starego Miasta w Przemyślu – podziemna trasa turystyczna”.
  • 16-17.10.2014 r. – nadzór archeologiczny przy prowadzeniu robót “Budowa przyłącza ciepłowniczego wysokoparametrowego z kablem transmisyjnym do budynku przy ulicy Mickiewicza 3 w Przemyślu”.
  • 05.09.2013 do 16.09.2014 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Przebudowa sieci niskiego napięcia w rejonie Rynku w Głogowie Małopolskim”.
  • 17.19.10.2014 – Przedinwestycyjne archeologiczne badania powierzchniowo-sondażowe przy realizacji zadania „Budowa wschodniej obwodnicy m. Brzozowa – w ciągu drogi wojewódzkiej nr 886 Domaradz – Brzozów – Sanok”
  • 01.11.2014 do 20.11.2014 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa wyjść kablowych 15kV ze stacji 110/15kV GPZ-Krasne” c. d. od stacji transformatorowej “CHU Krasne” – II Etap.
  • 24-27.10.2014 – nadzór archeologiczny przy prowadzeniu robót związanych z przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej budynku Stacji Sanitarno – epidemjologicznej w Radomiu ul. Okulickiego.
  • 15.09-15.12.2014 – nadzór archeologiczny nad inwestycją „Budowa zespołu budynków mieszkalnych osiedle “Słoneczne”, etap II, dz. ew. 25/18, 25/8, Radom ul. Zegara Słonecznego – trasy sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, wodociągowej, co, kablowej ziemnej NN, kablowej telefonicznej”.
  • 13-14.11.2014 – nadzór archeologiczny oraz archeologiczne badania sondażowe nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Biejków, gm Promna nr dz. 151/7.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla Miasta Ustroń, woj. śląskie.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków dla Miasta Mysłowice, woj. śląskie.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Mykanów, woj. śląskie.
  • 2014 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla Gminy Mszana, woj. śląskie.

2015

  • 05.2014-05.2015 – Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Żukowice, woj. dolnośląskie.
  • 04.05-08.05.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Dąbrowa, gm. Świlcza, woj. podkarpackie. Na zlecenie osoby prywatnej.
  • 04 – 05.2015 – nadzór archeologiczny nad realizacją inwestycji „Budowa budynku mieszkalno-usługowego w Myszkowie – Mrzygłodzie, ul. Rynek 19″ gm. Myszków, woj. śląskie.
  • 04.05-08.05.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Lgoczanka, gm. Janów, woj. śląskie.
  • 11.05-15.05.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Jastrzębia, gm. Loco, woj. mazowieckie.
  • 01.03-30.06.2015 – Gminna Ewidencja Zabytków dla gminy Rzezawa, woj. małopolskie. Na zlecenie Urzędu Gminy Rzezawa.
  • 10.06-30.07.2015 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa salonu samochodowego Opel wraz z serwisem samochodów osobowych oraz budowa hali garażowej na samochód ciężarowy w mieście Gliwice, rejon ul. Tarnogórskiej”.
  • 27.07-31.07.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Wola Zgłobieńska, gmina Boguchwała, województwo podkarpackie.
  • 27.07-31.07.2015 – nadzór archeologiczny nad budową domu jednorodzinnego w miejscowości Pełnatycze, gmina Zarzecze, województwo podkarpackie.
  • 01.06-30.09.2015 – Pełnienie nadzoru archeologicznego w trakcie realizacji inwestycji pod nazwą “Poprawa gospodarki wodno-ściekowej na terenie gminy Porąbka”, woj. śląskie.
  • 16-18.09.2015 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Ułożenie kostki brukowej wraz z obrzeżami na działce nr 1862/2 w Radymnie, woj. podkarpackie.”
  • 07.09-21.09.2015 – nadzór archeologiczny nad inwestycją “Rozbudowa przyłącza gazowego oraz budowa przyłącza gazowego budynku usługowego na działce nr 8/1,,39, 612/23, 332/35, 672/331, 334/36 przy ul. Ziemięcickiej w miejscowości Ziemięcice, woj. śląskie”.
  • 01.08-30.11.2015 – Wykonanie Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Rzezawa, woj. małopolskie. Na zlecenie Urzędu Gminy Rzezawa.
  • 15.06 – 30.11.2015 – Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków dla gminy Nowy Wiśnicz, woj. małopolskie.
  • 01.11 – 15.12.2015 – nadzór archeologiczny przy inwestycje “Przebudowa istniejącego obiektu magazynowego na zakład produkcyjny firmy NAMYANG Poland Sp. z o.o. w Bieruniu k. Tych, przy ul. Oświęcimskiej 300”.
  • 15.10 – 15.11.2015 – nadzór archeologiczny podczas inwestycji “Budowa chodnika wraz z małą architekturą w ramach przedłużenia bulwarów nad rzeką Przemsza”. Będzin, działki nr 114/2, 131/12/, 131/10, woj. śląskie.
  • 16.11.-07.12.2015 – nadzór archeologiczny podczas zadania inwestycyjnego: “Budowa studni strefa 1 w Tyczynie w ramach rewitalizacji płyty Rynku wraz z przyległymi uliczkami.” Województwo podkarpackie.

2016

  • 02.2016 – 05.2016 – nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa instalacji do produkcji koncentratów spożywczych wraz z infrastrukturą techniczno-logistyczno-technologiczną realizowaną w ramach rozbudowy zakładu Mokate sp. z.o.o. w Żorach planowaną do realizacji na działkach nr 1421/56, 1471/93, 1422/56 położonych w Warszowicach przy ul. Strażackiej (gmina Pawłowice) oraz na działkach 996/137, 506/137 położonych w Baranowicach: (jednostka ewidencyjna Żory).”
  • 15.03 – 30.03.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia w miejscowości Michałów Parcela, gm. Warka.”
  • 10.04 – 30.04.2016 – Nadzór archeologiczny nad „Przebudową linii napowietrznej SN 15kV, budowy ziemnej linii kablowej SN 15kV, budowy kontenerowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV „Mielec 121”, budowy ziemnej sieci kablowej nN, przebudowy sieci napowietrznej nN, budowy przyłącza nN oraz rozbiórki odcinka sieci energetycznej napowietrznej SN 15kV wraz z przebudową, przy ul. Iwaszkiewicza i ul. Kryczyńskiego w Mielcu, woj. podkarpackie”.
  • 01.05 – 10.05.2016 – Nadzór archeologiczny nad “Przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oraz budową budynku gospodarczego i rozbiórką budynku gospodarczego na p. gr.: 162/3, Strumień ul. Kościelna 7, woj. śląskie”.
  • 15 – 30.05.2016 – Nadzór archeologiczny nad „Rozbudową i przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ul. Harcerska 4, 43-246 Strumień, woj. śląskie.”
  • 01 – 12.06.2016 – Nadzór archeologiczny nad wykonaniem skrzyni z urządzeniami telekomunikacyjnymi oraz przyłącza podziemnego do słupa sieci energetycznej na dz. nr 446/1, ul. Zawale w mieście Wojnicz, woj. małopolskie.
  • 10.08 – 20.08.2016 – Nadzór archeologicznynad „Budową budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce 195/17 w miejscowości Świebodzin, woj. małopolskie.”
  • 01.09 – 20.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Roboty izolacyjne przy ścianach fundamentowych budynku oficyny na terenie zespołu pałacowo – parkowego w Przeworsku”.
  • 01.09 – 20.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn. “Budowa sieci elektroenergetycznej nisko napięcia w Kępie Niemojewskiej, gm. Grabów nad Pilicą”.
  • 15.09 – 30.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad przebudową kanalizacji ogólnospławnej na działkach w rejonie ulicy Kościuszki w Kętach, woj. małopolskie.
  • 15.09 – 30.09.2016 – Nadzór archeologicznynad przebudową przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku przedszkola nr 8 przy ulicy Sobieskiego 12 w Kętach, woj. małopolskie.
  • 20.09 – 30.09.2016 – Nadzór archeologicznynad budową wolnostojącego budynku mieszkalnego, odcinka sieci wodociągowej i przydomowej oczyszczalni ścieków na działkach ewidencyjnych nr 4828, 4830, 4829/1, 4829/2, 4849/2, 4851/1, 4854, 4855/1, 4873, 4723 położonych w miejscowości Grodzisko Dolne, woj. podkarpackie.
  • 01.03 – 30.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Remont z przebudową, rozbudową, nadbudową kamienicy w Żywcu, ul.Rynek 7.”
  • 01.09 – 30.10.2016 – Nadzór archeologiczny nad „Przebudową drogi powiatowej nr 3541 W od drogi 744 – Zalesice (III Etap) od km 0+010 do km 1+240 i od km 2+120 do km 4+288,50, woj. mazowieckie.”
  • 11.10 – 20.10.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa domu jednorodzinnego przy ul. Podgórnej w Mikołowie, nr działki ewidencyjnej 1782/89”.
  • 01.09 – 27.12.2016 – „Wykonanie Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla miasta Wisła, woj. śląskie.”
  • 01.10 – 30.11.2016 – Nadzór archeologiczny nad remontem kamienicy przy ulicy Piłsudskiego 13 w Lublińcu, woj. śląskie.
  • 01.02 – 30.09.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa obwodnicy Oświęcimia Etap I, od km 0+000,00 do km 1+020,00 w ramach nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 933 wraz z rozbudową drogi wojewódzkiej nr 933 od km 0+218,10 do km 0+321,50 odcinka referencyjnego nr 130 w m. Bobrek, gm. Chełmek, pow. oświęcimski, województwo małopolskie.”
  • 01.05 – 30.12.2016 – „Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Radłów, woj. małopolskie.”
  • 01.09 – 30.11.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Rewitalizacja płyty rynku w Tyczynie wraz z przyległymi uliczkami”.
  • 01.09 – 30.11.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Budowa drogi gminnej w miejscowości Brzękowice Górne, gm. Psary, powiat będziński.
  • 15.10 – 15.11.2016 – Badania archeologiczne przed inwestycją “Budowa hali drobiarskiej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości Myśliszewice, gm. Jedlnia Letnisko, działka ewidencyjna 193/5”.
  • 30.10 – 15.10.2016 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją “Przebudowa drogi powiatowej nr 2958S, ul. Główna w Świbiu wraz ze zmianą organizacji ruchu na skrzyżowaniu drogi powiatowej nr 2958S z drogą gminną, ul. Słoneczna w Świbiu.

2017

  • 04.2016 – 02.2017 – Nadzór archeologiczny nad „Przebudową linii napowietrznej WN 110 kV Stomil Wolbrom-Miechów, woj. małopolskie.”
  • 11.2016 – 05.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa ul. Gospodarczej w Radomiu”.
  • 03.03.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków dla miasta Marki, woj.mazowieckie na lata 2017 – 2020.
  • 02.2017 – 04-2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa istniejącej sieci napowietrznej nN na sieć kablową oraz na sieć napowietrzną AsXSn w miejscowości Frysztak (prace na zabytkach konserwatorskich)”.
  • 03.03.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Rozbudowa drogi gminnej na ulicy Rzecznej w Siewierzu wraz z infrastrukturą towarzyszącą”.
  • 04.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Budowa domu jednorodzinnego w miejscowości Kietrz, dz. ew. 671/4, woj. opolskie”.
  • 10.04.2017 – Wykonanie kart Gminnej Ewidencji Zabytków Archeologicznych i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla Gminy Wielopole Skrzyńskie, woj. podkarpackie.
  • 11.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Budowa domu jednorodzinnego w miejscowości Owadów, gm. Jastrzębia,  dz. ew. nr 709/2 , woj. mazowieckie”.
  • 11.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na terenie nieruchomości złożonej z części działki nr ew. 540/4 w Gorzycach, woj. podkarpackie”.
  • 18.04.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa wiatrołapu i budowie schodów zewnętrznych na piętro budynku mieszkalnego przy ul. Plac Kopernika 1 w mieście Lublińcu (dz. ew. nr 613/153, obręb Lubliniec)”.
  • 27.05.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Głęboka modernizacja energetyczna Pałacu Lubomirskich w Przeworsku oraz budowa farmy fotowoltaicznej”.
  • 05.06.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków dla gminy Koszęcin, woj. śląskie.
  • 07.06.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Wykonanie drenażu odwadniającego i osuszenia ścian przedsionka, kaplicy Fredrów oraz kaplicy Drohojowskich przy Archikatedrze w Przemyślu (działka nr ew. 1207, obr. 207)”.
  • 14.06.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Przebudowa budynku usługowo mieszkalnego położonego na działce 1331/1, obr. 207 ul. Tatarska 3 w Przemyślu”.
  • 15.06.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków i Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Miasta Sanoka, woj. podkarpackie na lata 2017 – 2020.
  • 06.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: “Budowa obwodnicy Oświęcimia Etap II i III, w ramach nowego przebiegu drogi wojewódzkiej nr 933 wraz z rozbudową drogi wojewódzkiej nr 933 od km 0+218,10 do km 0+321,50 odcinka referencyjnego nr 130 w m. Bobrek, gm. Chełmek, pow. oświęcimski, województwo małopolskie.”
  • 03.07.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją: „Wykonanie przebudowy drogi gminnej (działka 754/4-Rynek) wraz z wydzieleniem zatok autobusowych, wysepki, miejsca parkowania oraz kanalizacji opadowej w Ciężkowicach, woj. małopolskie”.
  • 10.07.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Zagospodarowanie terenu wokół Zespołu Szkół w Grobli dz. nr 165/1, 95, 164, 162” gm. Drwinia, woj. małopolskie”.
  • 10.07.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Przebudowa sieci gazowej niskiego ciśnienia z rur PE w ramach przebudowy istniejącej sieci gazowej n/c z rur stalowych wraz z przyłączami w ul. Cichej i Kościuszki w Przeworsku. Działki nr ew. 3183/4, 3162/15, 3162/14, 3162/10. 3162/4, 3163, 3170/4, 3176, 3177, 3178, 3180, 3189 obr. nr 3 w Przeworsku”.
  • 10.07.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Przebudowa ulicy Koziełka na odcinku od ulicy Dworcowej do ulicy Jęczmiennej oraz ulicy Jęczmiennej na odcinku od ulicy Koziełka do ulicy Wolności w Knurowie – III Etap, obejmujący przebudowę ulicy Jęczmiennej na odcinku od skrzyżowania z ulicą Koziełka do skrzyżowania z ulicą Wolności”.
  • 02.08.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa wolnostojącego budynku mieszkalnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, w tym zbiornika na ścieki, na działce nr ewid. gr. 432/3 w miejscowości Kamienica Dolna”, gm. Brzostek, woj. podkarpackie.
  •  07.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją.: „Budowa przyłącza światłowodowego do stacji nr 50158 przy ul. Mariackiej 1 w Zabrzu, woj.śląskie”.
  • 10.08.2017 – Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla Miasta Jarosław, woj. podkarpackie.
  • 15.08.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków dla gminy Toszek, woj. śląskie.
  • 16.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Montaż bramy ogrodzeniowej, przesuwnej na terenie nieruchomości przy ul. Gliwickiej 17 w Bytomiu, woj. śląskie”.
  • 21.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa kanalizacji sanitarnej do nieruchomości przy ul. Ceramicznej w Sierakowicach, woj. śląskie”
  • 28.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa i przebudowa drogi gminnej ul. Narutowicza w Rogoźniku, woj. śląskie”.
  • 31.08.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Wykonanie przyłącza cieplnego do budynku mieszkalnego przy ul. Lenartowicza 3 w Rzeszowie (na dz. ew. 1336/2, 1360/2, 1361/4, 1361/6, 1364/2, 1365/2, obr. 207)”.
  • 01.09.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami w miejscowościach: Cianowice Małe, Niebyła-Świnczów, woj. małopolskie”.
  • 01.09.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami i pompowniami ścieków dla miejscowości Maszyce, woj. małopolskie”.
  • 10.09.2017 – Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków Stanowisk archeologicznych dla Miasta Zawiercie, woj. śląskie.
  • 03.10.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa linii kablowej SN-15 kV kablem ziemnym typu 3xXRUHAKXS 1x120mm2 relacji: do stacji transformatorowej Sowina 2 do stacji tr. Sowina 3, w miejscowości Sowina, gm. Kołaczyce, woj. podkarpackie”.
  • 05.09.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa międzysystemowego gazociągu stanowiącego połączenie systemów przesyłowych Rzeczypospolitej Polskiej i Rep. Słowackiej wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi – gazociąg Strachocina – Granica RP”.
  • 09.10.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne w Przytyku, gm. loco, na dz. ew. nr 721/1 i 721/10.
  • 10.10.2017 – Gminna Ewidencja Zabytków i Program Opieki nad Zabytkami dla dla Gminy Chmielnik, woj. podkarpackie.
  • 11.09.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami na dz. ew. nr 131/2, 131/3, 131/4, 132, 133/1, 133/2, 133/3, w miejscowości Wysoka oraz na dz. ew. nr 1856/3, 1858 w miejscowości Kraczkowa, gm. Łańcut, woj. podkarpackie”.
  • 13.10.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Przebudowa skarpy z budową schodów i ogrodzenia terenu przy budynku Collegium Maius Uniwersytetu Opolskiego od strony Małego Rynku w Opolu, woj. opolskie”.
  • 16.10.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa sieci wodociągowej wraz z przyłączami w miejscowości Aleksandrów, Wierzchowiska Pierwsze, Wierzchowiska Drugie wraz z przebudową oczyszczalni ścieków w Siennie, woj. mazowieckie”.
  • 21.10.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa i rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowości Kamionna, Trzciana, Leszczyna oraz budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Trzciana, woj. małopolskie”.
  • 23.10.2017 – przedinwestycyjne badania archeologiczne nad zadaniem: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, bezodpływowego osadnika ścieków, studni na dz. ew. nr 1375/18 położonej w miejscowości Kielnarowa, gm. Tyczyn, woj. podkarpackie”.
  • 19.11.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa budynku mieszkalnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w tym z przyłączami energetycznym, kanalizacyjnym do projektowanego zbiornika lub do projektowanej przydomowej oczyszczalni ścieków i wodociągowym od projektowanej studni kopalnej. Budowę budynku gospodarczo garażowego oraz budowę zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej dz. nr 582/4 na działkę nr 169/2, woj. podkarpackie.”
  • 01.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków w gminie Łużna – etap III, woj. małopolskie”.
  • 08.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dobudowanym garażem przy ul. Kopernika w Mysłowicach, na działce nr 2337/191 (obręb ewidencyjny 0004 Kosztowy)”.
  • 08.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Rozbudowa sieci wodociągowej w miejscowości Bolechowice, gmina Zabierzów, woj. małopolskie”.
  • 15.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Odtworzenie i udostępnienie zabytkowej Rotundy przy Bazylice Archikatedralnej oraz renowacja i odnowienie obiektu Bazyliki w Przemyślu, woj. podkarpackie”.
  • 15.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Izolacja pionowa budynku wraz z wykonaniem drenażu i odwodnienia budynku przy ul. Józefczaka 37 w Bytomiu, woj. śląskie”.
  • 18.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa sieci elektroenergetycznej nN w celu zasilania budynków mieszkalnych Osiedla Fazaniec w Bytomiu, woj. śląskie”.
  • 20.12.2017 – Nadzór archeologiczny nad inwestycją pn.: „Budowa sieci kanalizacji sanitarnej w miejscowości Przymiłowice, woj. śląskie”.

2018

  • Gminna Ewidencja Zabytków i Gminny Program Opieki nad Zabytkami dla gminy Skrzyszów, woj. małopolskie.
  • Wykonanie Gminnej Ewidencji Zabytków i Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami dla gminy Skołyszyn, woj. podkarpackie.
Zadowolonych klientów

 Zdjęcia z naszych zleceń można znaleźć w dziale

“Galeria”

Nasze realizacje naniesione zostały na mapę znajdującą się poniżej.

Rzeszów

RZESZÓW

Okres paleolitu

O zasiedleniu terenu miasta Rzeszów a także jego okolic posiadamy wiadomości pochodzące głównie z archeologicznych badań powierzchniowych. Prowadzone, nieliczne badania wykopaliskowe na terenie miasta  miały charakter ratunkowy. Realizowano również archeologiczne badania sondażowe i weryfikacyjne stanowisk.

Analizując występowanie stanowisk archeologicznych bez trudu można zauważyć decydującą rolę Wisłoka, jako osi osadnictwa pradziejowego i wczesnośredniowiecznego. Mniejszą rolę odgrywają tu jego dopływy i małe cieki. Wykorzystywano przede wszystkim strefę dolinną – lessowe terasy nadzalewowe. Znacznie rzadziej zasiedlano stoki, krawędzie i partie wewnętrzne wysoczyzny. Rozmieszczenie stanowisk archeologicznych pokazuje intensywne wykorzystywanie krawędzi płata lessowego oraz niektórych niżej położonych obszarów w obrębie doliny Wisłoka. Istotną rolę odgrywały też małe doliny niewielkich cieków wodnych.

Okolice Rzeszowa były zasiedlone przez pierwszych osadników już w okresie schyłkowego paleolitu, a ściślej w jego najmłodszej części wiązanej z tzw. kulturą świderską i magdaleńską.

Ślady osadnictwa miały charakter koczowniczy, były to krótkotrwałe obozowiska usytuowane zwykle na wydmach. Stanowiska archeologiczne pochodzące z tego okresu znamy między innymi z miejscowości: Białobrzegi, pow. Łańcut, Radawy i Radymna, pow. Jarosław, Bachórz, pow. Rzeszów.

Okres mezolitu

Kolejnym etapem, którego ślady osadnictwa zostały zlokalizowane w okolicach miasta Rzeszów jest mezolit – okres środkowej epoki kamienia. W tym czasie zachodzą istotne zmiany w krzemieniarstwie, widoczne poprzez wyraźne zmniejszenie rozmiarów wyrobów krzemiennych (mikrolityzacja). Największe stanowiska archeologiczne pochodzące z tego okresu znane są z miejscowości: Rudna Wielka  pow. rzeszowski, Majdan Królewski, Raniżów i Poręby Dymarskie, pow. kolbuszowski.

Okres neolitu

W następnym okresie młodszej epoki kamienia w neolicie nastał przełom (tzw. rewolucja neolityczna), jakim było wprowadzenie uprawy roślin i hodowli zwierząt. W świetle ostatnich badań wykopaliskowych początki osadnictwa kultury ceramiki wstęgowej rytej w okolicach Rzeszowa należy datować na około 5600 p.n.e. Wśród materiałów z najlepiej rozpoznanej osady na stan. nr 16 w Rzeszowie (osiedle Piastów) wydzielono aż 5 horyzontów chronologicznych kultury ceramiki wstęgowej rytej. W późniejszych okresach neolitu trudno jest wskazać w naszym regionie konkretne osady. O obecności form osadniczych świadczą pojedyncze znaleziska narzędzi krzemiennych  i kamiennych. Z całą pewnością mamy tu do czynienia z obecnością plemion kultury pucharów lejkowatych.

Niewiele możemy powiedzieć o schyłkowo neolitycznych kulturach amfor kulistych (pierwsza część pierwszej połowy III tysiąclecia p. n. e.) i ceramiki sznurowej (I połowa III tysiąclecia p. n. e.). Potrafimy oczywiście wskazać pojedyncze artefakty (np. ze Słociny stan. 6 w Rzeszowie), ale brak jest danych o konkretnych obiektach archeologicznych.

Epoka brązu

Ślady osady z wczesnej epoki brązu odkryto na osiedlu Baranówka w Rzeszowie (stan. 88-89) – należą one do kultury mierzanowickiej oraz trzcinieckiej.

Epoka żelaza

Kolejny etap pradziejów to czasy, na które przypadał bujny rozwój grupy tarnobrzeskiej kultury łużyckiej, to jest środkowa epoka brązu (XIII wiek p. n. e.) do wczesnej epoki żelaza włącznie (IV-III wiek p. n. e.). Nie znamy tak charakterystycznego dla tego czasu cmentarzyska ciałopalnego. Najbliżej położona nekropola to cmentarzysko w Jasionce.

Materiały młodsze od kultury łużyckiej, to zabytki celtyckie i należące do tzw. kultury pomorskiej. Te ostatnie z całą pewnością reprezentują obcy kulturowo i ludnościowo element, przybyły tu z północy. W Rzeszowie mamy co najmniej 2 stanowiska, z których większe znaczenie ma osada na tzw. Skałce (stan. nr 25).

Okres rzymski

Z okresu wpływów rzymskich mamy bardzo różnorodne materiały. Najbardziej interesujący jest zespół grobowy z Rzeszowa-Zalesia (stan. 93). Tam w ciałopalnym, jamowym grobie stwierdzono prawie kompletne wyposażenie wojownika z drugiej połowy II wieku n. e.

Zarówno całe naczynia, jak i fragmenty ceramiki znamy z bardzo wielu stanowisk, a najbardziej reprezentatywne są osady na Staromieściu (stanowiska 2, 68-69). Podobne materiały pochodzą też z okolicznych miejscowości, a przykładem może być np. osada w Boguchwale.

Ważnymi znaleziskami są dla okresu wpływów rzymskich importy – przedmioty obcego pochodzenia. Ze stanowiska nr 2 pochodzi fragment luksusowego naczynia z reliefowym ornamentem – tzw. terra sigilata, wyprodukowanego w jednej z licznych pracowni zlokalizowanych w prowincjach rzymskich. Z kilku innych stanowisk znamy natomiast monety. Do tej pory są to: skarb kilkudziesięciu denarów (?) z Pobitna, brązowa moneta Probusa z rejonu ul. Dąbrowskiego i solid Walentyniana I (364-376) z bliżej nieokreślonego miejsca w Rzeszowie. Ostatnim znaleziskiem są 4 monety srebrne z Rzeszowa-Załęża (stan. 25), stanowiące część skarbu. Są to denary Tytusa (?-79-81), Trajana (98-117), Antonina Piusa (138-161) i Marka Aureliusza (161-180). Do tego z najbliższych okolic Rzeszowa należy doliczyć kilka innych monet Trajana i Marka Aureliusza (Babica), Maximianusa (286-305; Zwięczyca) oraz nieokreślonych emisji (Boguchwała).

Wczesne średniowiecze

Osadnictwo wczesnośredniowieczne objęło, w interesującym nas regionie, krawędziowe partie dolin Wisłoka i mniejszych cieków oraz też niżej położone tereny. Szczególne zagęszczenie stanowisk obserwujemy po obydwu stronach Wisłoka i nad Przyrwą.

Rzeszów
Pomnik Czynu Rewolucyjnego w Rzeszowie